Nguyễn Kim – Người đặt nền móng cho lực lượng chống nhà Mạc
Trần Hà Hương Giang
Nguyễn Kim là một nhân vật quan trọng trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XVI, gắn với quá trình hình thành lực lượng chống lại nhà Mạc và khôi phục nhà Lê. Ông sinh năm 1468 và xuất thân từ vùng Thanh Hóa. Trong bối cảnh triều Lê sơ suy yếu, đất nước xuất hiện nhiều biến động chính trị, Nguyễn Kim trở thành một trong những người có vai trò tập hợp lực lượng trung thành với nhà Lê.
Sau khi nhà Mạc giành quyền kiểm soát triều đình, Nguyễn Kim rời khỏi vùng kiểm soát của nhà Mạc và sang Ai Lao để xây dựng lực lượng. Ông tìm cách tập hợp những người ủng hộ nhà Lê, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ để tiến hành cuộc chiến giành lại quyền lực.
Nguyễn Kim sau đó đưa quân về nước và từng bước xây dựng lực lượng Nam triều. Ông đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Lê Duy Ninh lên ngôi, tức vua Lê Trang Tông, qua đó khôi phục dòng vua Lê ở vùng kiểm soát của lực lượng chống Mạc.
Mặc dù Nguyễn Kim qua đời năm 1545 do bị đầu độc, công việc mà ông bắt đầu tiếp tục được các tướng lĩnh khác thực hiện. Trong số đó có con rể của ông là Trịnh Kiểm. Cuộc chiến giữa Nam triều và Bắc triều tiếp tục kéo dài nhiều thập kỷ.
Nguyễn Kim được nhớ đến như một nhân vật có vai trò quan trọng trong việc duy trì dòng chính thống của nhà Lê trong một thời kỳ đầy biến động. Ông không phải là một vị tướng nổi tiếng bởi một trận đánh duy nhất, nhưng công lao lớn của ông nằm ở khả năng tập hợp lực lượng và đặt nền móng cho một cục diện chính trị mới.



