Nguyễn Kim – Người khôi phục nhà Lê

Nguyễn Kim (1468–1545) là một danh tướng và chính trị gia quan trọng của Việt Nam vào thế kỷ XVI. Ông có công lớn trong việc khôi phục nhà Lê, mở đầu thời kỳ Lê Trung Hưng.

Nguyễn Kim quê ở Gia Miêu, Thanh Hóa. Khi nhà Mạc lên nắm quyền vào năm 1527, ông không chấp nhận sự thay đổi triều đại và tập hợp lực lượng chống lại nhà Mạc. Ông tìm cách tìm kiếm hậu duệ của vua Lê để khôi phục nhà Lê.

Năm 1533, Nguyễn Kim tìm được Lê Ninh, con của vua Lê Chiêu Tông. Ông đưa Lê Ninh lên ngôi, lấy hiệu là Lê Trang Tông. Sự kiện này đánh dấu sự bắt đầu của nhà Lê Trung Hưng. Nguyễn Kim trở thành người lãnh đạo quan trọng của lực lượng phò Lê, trực tiếp tổ chức quân đội và chống lại nhà Mạc.

Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Kim, lực lượng Lê Trung Hưng từng bước mở rộng thế lực ở khu vực Thanh Hóa và Nghệ An. Ông đóng vai trò rất lớn trong việc xây dựng lại bộ máy của nhà Lê và tập hợp những người trung thành với triều đại cũ.

Năm 1545, Nguyễn Kim bị một hàng tướng nhà Mạc là Dương Chấp Nhất đầu độc và qua đời. Sau khi ông mất, quyền lãnh đạo lực lượng Lê Trung Hưng được giao cho Trịnh Kiểm. Về sau, con cháu của Nguyễn Kim là Nguyễn Hoàng và họ Nguyễn phát triển thế lực ở Đàng Trong, dẫn đến sự hình thành cục diện Đàng Ngoài – Đàng Trong.

Nguyễn Kim được xem là người đặt nền móng cho nhà Lê Trung Hưng. Dù không trực tiếp lên ngôi vua, ông có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đưa nhà Lê trở lại chính trường và tạo ra những thay đổi lớn trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XVI.