Nguyễn Mạnh Cầm: Nhà ngoại giao kỳ cựu, Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thời kỳ hội nhập

Trong lịch sử đối ngoại Việt Nam thời kỳ Đổi mới và hội nhập quốc tế, Đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm (sinh năm 1929, quê ở Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An) là một trong những nhà lãnh đạo, nhà ngoại giao kỳ cựu có nhiều đóng góp xuất sắc mang tính bước ngoặt. Tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm trong phong trào thanh niên cứu quốc tại quê nhà, ông chính thức đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1946. Nhờ sự am hiểu sâu sắc về ngoại ngữ và tư duy chính trị sắc bén, ông bước chân vào ngành ngoại giao từ năm 1952 và liên tục kinh qua nhiều vị trí công tác quan trọng như Đại sứ Việt Nam tại Liên Xô, Hungary, Iran, Áo và nhiều quốc gia khác.

Năm 1991, tại Kỳ họp Quốc hội khóa VIII, đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm được bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao (từ năm 1997 ông đảm nhiệm cương vị Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; từ năm 1996 đến 2001 là Ủy viên Bộ Chính trị). Đảm nhiệm trọng trách người đứng đầu ngành đối ngoại vào đúng thời điểm tình hình thế giới có nhiều biến động dữ dội sau khi Liên Xô và các nước Xã hội Chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, ông đã cùng tập thể Lãnh đạo Đảng và Nhà nước chèo lái công tác đối ngoại chuyển hướng chiến lược, thực hiện thắng lợi đường lối "đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế" và "Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế".

Dưới sự chỉ đạo trực tiếp và tài chèo lái mềm dẻo, kiên định của ông, ngoại giao Việt Nam đã ghi dấu ấn lịch sử với hàng loạt sự kiện trọng đại trong thập niên 1990: Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN (1995), bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ (1995), trở thành thành viên sáng lập Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM - 1996) và gia nhập Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC - 1998). Những thành tựu ngoại giao kiệt xuất này đã giúp Việt Nam phá vỡ hoàn toàn thế bao vây cấm vận, nâng cao uy tín quốc tế và tạo môi trường hòa bình, ổn định phục vụ cho công cuộc Đổi mới và phát triển kinh tế đất nước.

Sau khi rời các chức vụ trong Chính phủ, ông tiếp tục giữ cương vị Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam (2006 – 2016), dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp xây dựng xã hội học tập, nâng cao dân trí và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Trải qua hơn 70 năm cống hiến liên tục cho cách mạng và ngành đối ngoại, ông luôn giữ trọn phẩm chất đạo đức trong sáng, phong cách làm việc cẩn trọng, điềm tĩnh nhưng giàu tính tiến công ngoại giao. Với những cống hiến đặc biệt to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và hội nhập quốc tế, đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước, Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều danh hiệu cao quý khác.