Nguyễn Ngân Hà

Về làm dâu họ Phạm ở một làng quê biển - xã Nghĩa Lộ, Cát Hải những tưởng ấm thân, trớ trêu thay đời mẹ phải chịu cảnh “kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng”. Cái thời của mẹ nó vậy, phận lẽ mọn mấy ai được sung sướng.

Ngày ngày mẹ cần mẫn chịu đựng cái gió, cái nắng gắt gao của vùng đảo biển, phơi nắng trên ruộng muối. Bàn tay chai sạn vì cái nghề “xe ra, xúc vào”, lưng mẹ thấm đẫm mồ hôi... đổi lấy những hạt muối trắng tinh, mặn chát như cuộc đời mẹ. Ngày dâm mưa, mẹ xuống rừng kiếm củi, nhặt con hà con ốc; ra bãi biển đào con giá con don...

Như bao người dân trên đảo, mẹ âm thầm như cái bóng, đau khổ vì hoàn cảnh đời mình. Mẹ sinh một con trai đặt tên là Phạm Văn Phong, là niềm vui lúc còn trẻ, là chỗ nương tựa, nhờ cậy lúc về già, vì vậy bao tình thương yêu, âu yếm mẹ dồn hết cho con. Hàng ngày, hàng tháng mẹ dõi theo bóng con, mong con khôn lớn. Lúc nhỏ Phong thường theo mẹ ra đồng muối. Trong khi người mẹ bận rộn với công việc thì cậu bé mải mê đuổi theo con còng gió. Lớn lên, cậu giúp mẹ trang cát, phơi muối... da dẻ đen nhẻm tự lúc nào chẳng biết nhưng rắn rỏi và khỏe khoản.

Được sự dạy bảo ân cần của mẹ cha, lớn lên trong thời kỳ diễn ra cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước sục sôi khắp cả nước, vừa 18 tuổi, con trai mẹ đăng ký tòng quân đánh giặc. Tin tưởng vào ngày chiến thắng, mẹ vui vẻ động viên con lên đường tiếp thêm sức mạnh để con “chân cứng đá mềm”.

Ở quê nhà, tuy tuổi đã cao nhưng mẹ vẫn tích cực tham gia các phong trào thi đua của Hội phụ nữ xã, gương mẫu chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước. Lúc nào mẹ cũng nghĩ đến con trai, từ nét mặt, dáng đi tới nết ăn, nết ở, tính lam làm, mẹ cầu mong chiến tranh chấm dứt để con trai sớm trở về. Đau đáu nỗi thương con, mẹ quý các cháu nhỏ, chăm sóc con chồng chu đáo hơn. Dân làng trên, xóm dưới quý mến mẹ và đặc biệt các con riêng của chồng khi đã hiểu cũng rất thương mẹ, thương em. Ở hiền gặp lành, đời mẹ tuy làm “lẽ mọn” nhưng chẳng mang tiếng ác “mẹ ghẻ con chồng”.

Một ngày cuối năm 1969, mắt mẹ nhòa lệ khi nhận tin đau thương - đứa con duy nhất đã hy sinh anh dũng ở chiến trường miền Nam. Mất mát làm khuôn mặt mẹ khắc khổ, già nua. Báo đáp sự hy sinh thầm lặng của mẹ, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Cán bộ, công nhân nhà máy Ác Quy Tia Sáng Hải Phòng nhận phụng dưỡng mẹ suốt đời.