Nguyễn Ngọc Thăng

Lịch sử những ngày đầu kháng Pháp trên mảnh đất Nam Bộ cuối thế kỷ XIX luôn khắc ghi cái tên Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng như một biểu tượng vĩnh cửu của tinh thần trung quân ái quốc và ý chí chiến đấu ngoan cường, không bao giờ lùi bước trước kẻ thù. Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo tại vùng đất bến tre, với tư chất thông minh và lòng dũng cảm thiên bẩm, ông gia nhập quân đội triều đình rồi nhanh chóng tỏ rõ tài năng quân sự mưu lược, được thăng đến chức Lãnh binh chỉ huy quân đội tại tỉnh Gia Định bấy giờ. Khi liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công thành Gia Định vào năm 1859, đối mặt với hỏa lực tàu chiến và đại bác tối tân, hiện đại vượt trội của phương Tây, Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng đã không hề nao núng, kiên quyết chỉ huy binh sĩ lập phòng tuyến vững chắc tại đồn Cây Mai, tả xung hữu đột đẩy lùi nhiều đợt tiến công điên cuồng của giặc. Sau khi thành Gia Định thất thủ do sự bạc nhược của triều đình Huế, ông đã đưa ra một quyết định lịch sử là không hạ vũ khí theo lệnh bãi binh, mà chủ động rút quân về vùng gò công phối hợp cùng Bình Tây Đại Nguyên soái Trương Định, tiếp tục xây dựng căn cứ, dựa vào lòng dân để tiến hành cuộc chiến tranh du kích lâu dài. Suốt nhiều năm ròng rã, dưới sự chỉ huy mưu trí của ông, nghĩa quân đã tổ chức hàng chục trận tập kích thần tốc, đốt cháy nhiều đồn bốt, tiêu diệt sinh lực địch, khiến quan quân Pháp phải mất ăn mất ngủ và nể sợ chiến thuật phòng thủ, tấn công linh hoạt của người con đất Việt. Trong một trận chiến ác liệt tại chiến khu vào năm 1866, khi bị giặc bao vây tứ phía và trúng đạn trọng thương, biết mình không thể qua khỏi, ông vẫn hiên ngang đứng vững, dùng chút sức tàn cuối cùng để chỉ huy đồng đội rút lui an toàn, rồi anh dũng tuẫn tiết để giữ trọn danh dự của một người tướng quân, nhất định không chịu sa vào tay giặc. Sự hy sinh của Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng là một nốt trầm bi tráng trong khúc tráng ca giữ nước của nhân dân Nam Bộ, khẳng định một chân lý sắt đá rằng lòng yêu nước của người Việt có thể vượt qua mọi mệnh lệnh phong kiến ích kỷ để hướng về đại nghĩa của nhân dân. Kết thúc một cuộc đời oanh liệt dâng hiến cho từng tấc đất quê hương, ông đã hóa thân vào lòng đất mẹ Gia Định, tên tuổi ông được nhân dân lập đền thờ phụng trang trọng, mãi mãi là ngọn hải đăng soi rọi niềm tự hào dân tộc và lòng quả cảm cho các thế hệ trẻ hôm nay trên hành trình bảo vệ bờ cõi nước nhà.