Nguyễn Ngọc Thanh - người dẫn đường giữa lòng Long Khánh

Người cơ sở mật giữa lòng thị xã

Trước Chiến dịch Xuân Lộc năm 1975, Long Khánh là một khu vực có hệ thống phòng thủ quan trọng ở phía Đông Sài Gòn. Muốn đánh vào thị xã, lực lượng chủ lực cần có thông tin chính xác về tình hình bên trong.

Nguyễn Ngọc Thanh, thường gọi Năm Thanh, là một cơ sở mật hoạt động trong nội thành Long Khánh.

Công việc của ông không phải lúc nào cũng diễn ra trên chiến trường. Ông thường xuyên đi lại trong thị xã để nắm tình hình đối phương, quan sát đường sá và tìm hiểu các vị trí quân sự.

Khi trở vào rừng, ông giúp các đơn vị chủ lực mua gạo, tìm lương thực và chuẩn bị những thứ cần thiết cho hoạt động chiến đấu.

Những công việc ấy đòi hỏi phải giữ bí mật. Người làm cơ sở mật nếu bị phát hiện có thể bị bắt hoặc bị đối phương truy tìm.

Cuối tháng 3-1975, quân dân địa phương Long Khánh cùng các đơn vị chủ lực liên tục tiến công những vị trí bên ngoài thị xã, tạo bàn đạp cho chiến dịch.

Đến ngày 31-3, lực lượng cách mạng đã làm chủ một số vùng ven thị xã như Bảo Vinh A, Bảo Vinh B, Suối Chồn và Bình Lộc.

Sáng 9-4-1975, pháo chiến dịch 130 ly bắn cấp tập vào các tuyến phòng thủ của đối phương trong thị xã Long Khánh. Chiến dịch Xuân Lộc chính thức bước vào trận đánh lớn.

Trong những ngày chiến đấu, Nguyễn Ngọc Thanh tiếp tục thực hiện nhiệm vụ của một cơ sở mật. Khi quân giải phóng tiến vào, ông dẫn đường cho một nhánh quân tiến về trung tâm Long Khánh.

Ở khu vực Bảo Vinh, người dân cũng tham gia hỗ trợ cách mạng. Cờ Mặt trận được treo lên, người dân xuống đường gây áp lực tinh thần đối với các lực lượng còn cố thủ.

Cuộc chiến diễn ra ác liệt. Lực lượng đối phương sử dụng pháo binh và máy bay để phản kích các khu vực đã bị chiếm.

Từ ngày 16 đến 20-4, tự vệ, du kích và công nhân phối hợp với các đơn vị giải phóng nhiều khu vực trong thị xã. Đêm 20-4, đối phương rút khỏi Long Khánh.

Sáng 21-4-1975, quân giải phóng tiến vào tiếp quản thị xã.

Nguyễn Ngọc Thanh đã đi qua những ngày ấy bằng một công việc âm thầm: nắm tình hình, tìm đường, dẫn quân và lo lương thực. Những nhiệm vụ ấy không xuất hiện nhiều trong những bức ảnh chiến trường, nhưng lại góp phần tạo nên điều kiện để các đơn vị chủ lực chiến đấu.

Câu chuyện của ông cho thấy trong một chiến dịch lớn, bên cạnh những trận đánh trực tiếp còn có cả một mạng lưới cơ sở và người dân hỗ trợ phía sau. Chính những con người âm thầm ấy đã góp phần kết nối lực lượng địa phương với các đơn vị chủ lực.