Nguyễn Phô (Nguyễn Thành Phương) - 18 tuổi bước vào lòng địch

18 tuổi bước vào lòng địch

Nguyễn Phô – tên thật Nguyễn Thành Phương – là một trong những chiến sĩ biệt động tiêu biểu của chiến trường Kon Tum trong kháng chiến chống Mỹ. Sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng trong một gia đình có truyền thống cách mạng, ông sớm giác ngộ lý tưởng và tham gia hoạt động cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. 18 tuổi, ông đã nhận nhiệm vụ hoạt động đơn tuyến trong lòng địch – một công việc đòi hỏi bản lĩnh, sự mưu trí và lòng quả cảm đặc biệt. Từ những ngày tháng âm thầm giữa vòng vây đối phương đến những trận đánh trực tiếp trên chiến trường, Nguyễn Phô đã để lại dấu ấn của một người chiến sĩ luôn đặt nhiệm vụ và sự nghiệp cách mạng lên trên hiểm nguy của bản thân.

18 tuổi và nhiệm vụ giữa lòng địch

Trong chiến tranh, hoạt động đơn tuyến trong lòng địch là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Người chiến sĩ không có đội hình lớn phía sau, không có những điều kiện thuận lợi của một trận đánh thông thường. Mỗi hành động đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng; một sơ suất nhỏ có thể dẫn tới bị lộ, bị bắt hoặc hy sinh.

Với Nguyễn Phô, thử thách ấy đến khi ông mới 18 tuổi.

Theo tư liệu của Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum, Nguyễn Phô sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Ngay từ khi còn rất trẻ, ông đã sớm giác ngộ và đi theo cách mạng. Khi mới 18 tuổi, ông được giao hoạt động đơn tuyến trong lòng địch tại Kon Tum. Trong thời gian này, ông đã tiêu diệt tên Cảnh sát trưởng kiêm trưởng lưới tình báo của quận Kon Tum.

Chi tiết ấy cho thấy mức độ nguy hiểm của nhiệm vụ mà người thanh niên Nguyễn Phô phải đảm nhận. Nhưng điều đáng chú ý không chỉ nằm ở kết quả của một nhiệm vụ, mà còn ở bản lĩnh được hình thành rất sớm. Giữa một địa bàn mà đối phương tổ chức kiểm soát, theo dõi và tình báo chặt chẽ, người chiến sĩ hoạt động bí mật phải biết giữ mình, kiên nhẫn, chủ động và quyết đoán đúng thời điểm.

Đó cũng là bước khởi đầu cho một chặng đường chiến đấu lâu dài của Nguyễn Phô trên chiến trường Kon Tum.

Từ người hoạt động bí mật đến chiến sĩ biệt động

Sau thời gian hoạt động đơn tuyến, Nguyễn Phô về công tác tại Đội biệt động. Từ đây, ông trực tiếp bước vào những trận chiến ác liệt trên địa bàn Kon Tum.

Nếu hoạt động bí mật đòi hỏi sự kín đáo, kiên nhẫn và khả năng xử lý tình huống, thì chiến đấu trong đội biệt động lại đòi hỏi những phẩm chất khác: lòng dũng cảm, sự nhanh nhạy, khả năng tổ chức và tinh thần sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy.

Theo tư liệu được tỉnh Kon Tum công bố, trong thời gian trực tiếp chiến đấu và chỉ huy, Nguyễn Phô đã tham gia 20 trận đánh, đồng thời tham gia hai chiến dịch lớn là Mậu Thân năm 1968 và Xuân – Hè năm 1972. Thành tích chiến đấu được ghi nhận là tiêu diệt hơn 100 tên địch, trong đó có hai tên ác ôn khét tiếng; cùng đồng đội tiêu diệt hàng trăm tên địch, thu giữ nhiều vũ khí, đạn dược và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của đối phương.

Những con số ấy không đơn thuần là những dòng thành tích trong hồ sơ. Đằng sau mỗi trận đánh là những giờ phút đối mặt với sự sống và cái chết; đằng sau mỗi nhiệm vụ là sự chuẩn bị, tính toán và ý chí vượt qua sợ hãi.

Đặc biệt, chiến trường Kon Tum trong những năm chiến tranh là địa bàn có vị trí quan trọng ở Tây Nguyên. Những cuộc tiến công trong các năm 1968 và 1972 diễn ra trong hoàn cảnh hết sức ác liệt. Riêng tại Kon Tum, Nhà bia tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh trong Chiến dịch Mậu Thân 1968 và Xuân – Hè 1972 hiện ghi danh 497 liệt sĩ thuộc 25 tỉnh, thành phố; trong đó riêng Kon Tum có 229 liệt sĩ.

Trong bối cảnh ấy, việc một người chiến sĩ như Nguyễn Phô trực tiếp chiến đấu và chỉ huy 20 trận đánh càng cho thấy sự bền bỉ và tinh thần chiến đấu đáng khâm phục.

Bản lĩnh của người chỉ huy

Từ một thanh niên 18 tuổi hoạt động đơn tuyến, Nguyễn Phô trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu và sau đó đảm nhiệm cương vị Đại đội phó Đại đội 21, Thị đội Kon Tum.

Sự trưởng thành ấy không đến từ tuổi tác mà được tôi luyện qua thực tiễn. Những năm tháng trong lòng địch giúp ông hiểu đối phương; những trận đánh trực tiếp giúp ông tích lũy kinh nghiệm; còn sự gắn bó với đồng đội tạo nên bản lĩnh của một người chỉ huy.

Điểm nổi bật trong hồ sơ thành tích của Nguyễn Phô được tỉnh Kon Tum nhấn mạnh là lòng dũng cảm, sự mưu trí và táo bạo trong chiến đấu.

Đó là những phẩm chất đặc biệt cần thiết đối với lực lượng biệt động. Trong nhiều trường hợp, chiến thắng không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh vũ khí mà còn phụ thuộc vào khả năng nắm tình hình, lựa chọn thời cơ và sự quyết đoán của người thực hiện nhiệm vụ.

Tinh thần ấy được thể hiện xuyên suốt hành trình chiến đấu của Nguyễn Phô: từ một chiến sĩ hoạt động đơn tuyến khi mới 18 tuổi đến người trực tiếp chiến đấu, chỉ huy các trận đánh trên chiến trường Kon Tum.

Một cuộc đời chiến đấu được ghi nhận

Năm 2013, tại thành phố Kon Tum, Nguyễn Phô được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cũng trong dịp này, thành phố Kon Tum tổ chức lễ đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhì.

Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với một chặng đường chiến đấu mà Nguyễn Phô đã trải qua từ khi còn rất trẻ. Nếu nhìn lại hành trình ấy, có thể thấy một đường nét xuyên suốt: tinh thần chiến đấu không lùi bước trước hiểm nguy.

18 tuổi bước vào lòng địch. Sau đó là những ngày tháng hoạt động trong đội biệt động. Rồi những trận đánh liên tiếp, những chiến dịch lớn và cương vị người chỉ huy. Mỗi chặng đường đều đặt người chiến sĩ trước những thử thách khác nhau, nhưng ở Nguyễn Phô, tinh thần chủ động, dũng cảm và kiên định vẫn được thể hiện rõ.

Điều đáng trân trọng ở câu chuyện của ông không chỉ là những con số về trận đánh hay thành tích tiêu diệt, mà còn là hình ảnh một thế hệ thanh niên đã trưởng thành trong chiến tranh. Họ bước vào cuộc chiến khi tuổi đời còn rất trẻ, chấp nhận những nhiệm vụ mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Dấu ấn còn lại

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Những địa danh từng là chiến trường khốc liệt của Kon Tum đang từng ngày đổi thay. Nhưng những câu chuyện về những người đã chiến đấu tại đây vẫn có ý nghĩa đối với các thế hệ sau.

Nguyễn Phô là một trường hợp như vậy.

Từ Đà Nẵng đến Kon Tum, từ tuổi 18 hoạt động đơn tuyến đến những trận chiến của người lính biệt động, cuộc đời chiến đấu của ông là một lát cắt tiêu biểu về tinh thần dấn thân của những người trẻ trong thời chiến. Hai chiến dịch Mậu Thân 1968 và Xuân – Hè 1972, cùng 20 trận đánh mà ông trực tiếp tham gia và chỉ huy, đã trở thành những dấu mốc quan trọng trong hồ sơ chiến đấu của người Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân này.

Nhắc đến Nguyễn Phô cũng là nhắc đến một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng lòng tin, ý chí và sự gan dạ. Họ không có tuổi trẻ bình yên như nhiều thế hệ sau này. Tuổi 18 của Nguyễn Phô là tuổi bước vào lòng địch; những năm tháng tiếp theo là những năm tháng chiến đấu giữa một chiến trường đầy hiểm nguy.

Và chính từ những năm tháng ấy, hình ảnh người chiến sĩ biệt động Nguyễn Phô – Nguyễn Thành Phương – đã được ghi lại như một biểu tượng của lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần chiến đấu kiên cường trên chiến trường Kon Tum.

Năm tháng có thể lùi xa, nhưng những con người đã góp phần làm nên lịch sử vẫn cần được nhắc nhớ. Bởi đằng sau mỗi danh hiệu, mỗi con số thành tích là một tuổi trẻ đã được gửi lại cho đất nước. Với Nguyễn Phô, đó là tuổi 18 bước vào lòng địch và một hành trình chiến đấu không ngừng nghỉ cho đến ngày đất nước đi qua chiến tranh.