NGUYỄN PHÚ TRỌNG – MỘT ĐỜI SON SẮT VỚI TỔ QUỐC VÀ NHÂN DÂN

Tuổi trẻ giữa những năm tháng chiến tranh

Nguyễn Phú Trọng sinh ngày 14 tháng 4 năm 1944 tại xã Đông Hội, huyện Đông Anh, Hà Nội. Tuổi thơ và những năm tháng trưởng thành của ông gắn với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc: đất nước trải qua chiến tranh, miền Bắc vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa trở thành hậu phương lớn cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Năm 1963, khi cuộc chiến tranh ngày càng trở nên ác liệt, chàng thanh niên Nguyễn Phú Trọng bước vào Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông không chọn con đường trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường. Con đường của ông là học tập, nghiên cứu, viết và làm công tác tư tưởng – một mặt trận cũng có ý nghĩa quan trọng trong hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ.

Tháng 12 năm 1967, sau khi tốt nghiệp đại học, Nguyễn Phú Trọng trở thành cán bộ Phòng Tư liệu của Tạp chí Học tập, tiền thân của Tạp chí Cộng sản ngày nay. Ngày 19 tháng 12 năm 1967, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đó là thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Trong khi hàng triệu thanh niên lên đường ra trận, ở hậu phương miền Bắc cũng có những con người ngày đêm làm công tác nghiên cứu, tuyên truyền, lý luận và xây dựng Đảng. Nguyễn Phú Trọng bắt đầu sự nghiệp của mình trên mặt trận ấy.

Từ năm 1968 đến năm 1973, ông làm cán bộ biên tập tại Tạp chí Cộng sản, đồng thời đảm nhiệm công tác Đoàn. Những năm 1973–1976, ông tiếp tục nghiên cứu về kinh tế – chính trị tại Trường Đảng cao cấp Nguyễn Ái Quốc. Khi đất nước đi đến ngày thống nhất năm 1975, Nguyễn Phú Trọng đã có gần tám năm hoạt động trong lĩnh vực tư tưởng, lý luận và xây dựng Đảng.

Từ người làm lý luận đến những trọng trách của đất nước

Hòa bình lập lại nhưng những thử thách của dân tộc chưa kết thúc. Việt Nam bước ra khỏi chiến tranh với rất nhiều khó khăn: hậu quả chiến tranh nặng nề, nền kinh tế còn nghèo, cơ sở vật chất thiếu thốn và đời sống nhân dân gặp nhiều gian nan.

Nguyễn Phú Trọng tiếp tục gắn bó với công tác nghiên cứu lý luận. Qua nhiều năm công tác, từ một cán bộ biên tập, ông từng bước đảm nhiệm những vị trí quan trọng hơn trong hệ thống chính trị.

Ông trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ khóa VII; Ủy viên Bộ Chính trị từ khóa VIII; từng giữ các cương vị Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương và Chủ tịch Quốc hội.

Năm 2011 đánh dấu một bước ngoặt lớn khi Nguyễn Phú Trọng được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Sau đó, ông tiếp tục được tín nhiệm giữ chức Tổng Bí thư các khóa XII và XIII. Trong một giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021, ông đồng thời đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước.

Từ người thanh niên học Ngữ văn giữa thời chiến đến người đứng đầu Đảng hơn nửa thế kỷ sau, đó là một hành trình dài gắn liền với những biến chuyển của đất nước.

Cuộc chiến thời bình – đấu tranh với tham nhũng, tiêu cực

Nếu thế hệ cha anh từng phải đối mặt với kẻ thù trên chiến trường thì trong thời bình, đất nước lại đứng trước những nguy cơ khác. Một trong số đó là tham nhũng, tiêu cực và sự suy thoái của một bộ phận cán bộ, đảng viên.

Đây trở thành một trong những dấu ấn nổi bật nhất trong thời gian Nguyễn Phú Trọng giữ cương vị Tổng Bí thư.

Từ năm 2013, ông làm Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng. Công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được triển khai ngày càng quyết liệt, với quan điểm xử lý sai phạm không có ngoại lệ, bất kể người vi phạm giữ cương vị nào.

Hình ảnh “lò nóng lên rồi thì củi tươi cũng phải cháy” dần được dư luận dùng để nói về quyết tâm chống tham nhũng trong giai đoạn này. Nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng lớn được điều tra, truy tố, xét xử; nhiều cán bộ, kể cả cán bộ cấp cao, bị xử lý khi có vi phạm.

Đối với Nguyễn Phú Trọng, chống tham nhũng không đơn thuần là xử lý một số cá nhân sai phạm mà còn gắn với yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng và củng cố niềm tin của nhân dân.

Đó có thể xem là một cách thể hiện lòng yêu nước trong thời bình: bảo vệ đất nước không chỉ trước những nguy cơ từ bên ngoài mà còn phải đấu tranh với những yếu kém và tiêu cực từ bên trong.

Giữ vững độc lập, đưa Việt Nam hội nhập với thế giới

Trong thời gian Nguyễn Phú Trọng giữ cương vị Tổng Bí thư, Việt Nam tiếp tục mở rộng quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

Một dấu ấn về tư duy đối ngoại gắn với ông là đường lối “ngoại giao cây tre Việt Nam” – cách hình dung về một nền ngoại giao có “gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển”: kiên định về nguyên tắc, độc lập và lợi ích quốc gia – dân tộc, nhưng linh hoạt trong cách thức ứng xử.

Ông có nhiều chuyến thăm, cuộc hội đàm và tiếp xúc với lãnh đạo các quốc gia, góp phần thúc đẩy quan hệ của Việt Nam với nhiều đối tác quan trọng.

Trong cách nhìn ấy, lòng yêu nước trong thời đại mới không có nghĩa là khép mình trước thế giới. Ngược lại, Việt Nam cần chủ động hội nhập, hợp tác với các quốc gia nhưng đồng thời giữ vững độc lập, tự chủ và lợi ích dân tộc.

Một người lãnh đạo với hình ảnh bình dị

Bên cạnh những dấu ấn chính trị, Nguyễn Phú Trọng còn được biết đến qua hình ảnh một nhà lãnh đạo có phong cách giản dị và dành nhiều thời gian tiếp xúc với nhân dân.

Trong những chuyến công tác, ông từng đến các vùng nông thôn, miền núi, gặp gỡ đồng bào các dân tộc, công nhân và người lao động; tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại nhiều địa phương.

Từ những cuộc gặp gỡ ấy có thể thấy một quan niệm xuyên suốt trong hoạt động của ông: sự phát triển của đất nước cuối cùng phải hướng tới cuộc sống của nhân dân.

Lòng yêu nước vì thế không nhất thiết chỉ thể hiện bằng những lời nói lớn lao. Nó còn nằm trong trách nhiệm với công việc, trong việc giữ gìn kỷ cương, bảo vệ lợi ích chung và đặt lợi ích của đất nước, nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Hành trình hơn nửa thế kỷ và lời từ biệt

Ngày 19 tháng 7 năm 2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 80 tuổi.

Từ ngày bắt đầu công tác vào cuối năm 1967 đến những ngày cuối cùng trên cương vị Tổng Bí thư, hành trình hoạt động của ông kéo dài hơn nửa thế kỷ.

Ông đã chứng kiến Việt Nam từ những năm tháng chiến tranh, ngày đất nước thống nhất, thời kỳ khó khăn sau chiến tranh, công cuộc đổi mới cho đến một Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới.

Nếu trong những năm tháng kháng chiến, lòng yêu nước của thế hệ Nguyễn Phú Trọng được đặt trong khát vọng độc lập và thống nhất dân tộc, thì khi hòa bình trở lại, lòng yêu nước ấy tiếp tục được thể hiện bằng một nhiệm vụ khác: xây dựng đất nước, giữ gìn kỷ cương, chống tham nhũng, củng cố hệ thống chính trị và nâng cao vị thế Việt Nam.

Cuộc đời Nguyễn Phú Trọng vì vậy có thể được nhìn như một hành trình nối liền hai thời đại: từ thế hệ trưởng thành trong khói lửa chiến tranh đến thế hệ lãnh đạo Việt Nam trong thời kỳ hòa bình, đổi mới và hội nhập quốc tế.

Đi qua hơn tám thập niên cuộc đời, điều còn lại không chỉ là những chức vụ mà ông từng đảm nhiệm, mà còn là câu chuyện về một con người đã dành phần lớn cuộc đời mình cho công việc của đất nước.

Từ những năm tháng chiến tranh đến thời đại hội nhập, Tổ quốc luôn là sợi chỉ xuyên suốt hành trình ấy. Và có lẽ, đó cũng là cách giản dị nhất để nói về lòng yêu nước: khi một con người lựa chọn dành cuộc đời mình để phụng sự đất nước và nhân dân.