Nguyễn Phúc Lan – Chúa Nguyễn thời Trịnh – Nguyễn phân tranh

Nguyễn Phúc Lan kế tục sự nghiệp của các chúa Nguyễn trước đó. Trong thời gian ông cầm quyền, quan hệ giữa chúa Nguyễn và chúa Trịnh tiếp tục căng thẳng. Các cuộc giao tranh diễn ra ở khu vực giới tuyến. Chính quyền Đàng Trong tiếp tục củng cố quân đội và hệ thống phòng thủ. Giai đoạn này góp phần hình thành rõ hơn sự phân chia Đàng Trong – Đàng Ngoài.