Nguyễn Quang Diêu – nhà thơ, chí sĩ yêu nước đất Nam Bộ dấn thân vì nền độc lập

Nguyễn Quang Diêu sinh năm 1880 tại làng Tân Thuận, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc, trong một gia đình có truyền thống Nho học. Từ thuở nhỏ, ông đã được học chữ Hán rồi chữ Quốc ngữ, và chính những người thầy ở Phú Thuận đã giúp ông sớm nhận thức nỗi nhục mất nước.

Năm 1907, ông tham gia phong trào Đông Du do chí sĩ Phan Bội Châu khởi xướng và kết giao với nhiều người yêu nước cùng thời. Khi phong trào tan rã sau năm 1909, ông bị thực dân Pháp bắt giam rồi đưa đi an trí.

Sau Cách mạng Tân Hợi ở Trung Quốc, ông tiếp nhận nhiệm vụ cách mạng từ Kỳ Ngoại hầu Cường Để tại Long Xuyên. Năm 1913, ông dẫn đầu một phái đoàn sang Hồng Kông hoạt động, nhưng bị bắt, giải về Hà Nội rồi bị đày sang Nam Mỹ. Năm 1917, ông vượt ngục trốn sang đảo Trinidad.

Những năm sau đó, ông tiếp tục bôn ba qua Hoa Kỳ và Hồng Kông để tìm cách liên lạc với các nhà cách mạng hải ngoại. Cuối năm 1926, ông bí mật trở về trong nước, lấy tên mới và đi tuyên truyền, gầy dựng cơ sở cách mạng ở các vùng Hồng Ngự, Cao Lãnh và Tân Châu.

Đến năm 1930, ông mở trường dạy học và làm nghề hốt thuốc tại làng Vĩnh Hòa, Tân Châu. Ngày 15 tháng 5 năm Canh Tý (1936), ông qua đời vì bệnh thương hàn, hưởng thọ 56 tuổi. Năm 1989, hài cốt ông được cải táng về quê nhà.

Thơ ông có hàng trăm bài với nhiều thể loại, phản ánh từng chặng đường gian nan của đời hoạt động, cùng tinh thần bất khuất và cá tính của người dân Nam Bộ. Với thế hệ trẻ hôm nay, cuộc đời ông là lời nhắc về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và trách nhiệm đối với vận mệnh non sông.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Nguyễn Quang Diêu" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Quang_Di%C3%AAu), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.