Nguyễn Quang Hòa
Bài viết khắc họa cuộc đời đầy nghị lực của nhà báo Trần Tố Nga – một "nữ anh hùng phóng viên" tiêu biểu trong thời hoa lửa. Từ một trí thức từ bỏ tương lai êm ấm để xung phong vào chiến trường miền Nam, bà không chỉ cầm máy ảnh ghi lại những khoảnh khắc lịch sử mà còn dành nửa đời sau để kiên cường đấu tranh đòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam, trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất và lòng nhân ái Việt Nam.

Có một nhà báo nữ rất nổi tiếng tên là Trần Tố Nga. Bà sinh ngày 30 tháng 3 năm 1942 tại tỉnh Sóc Trăng, trong một gia đình cách mạng kiên trung. Bà là con gái của liệt sĩ Nguyễn Thị Tú, nguyên Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam. Từ nhỏ bà đã được nuôi dưỡng trong môi trường yêu nước và cách mạng.
Năm 1954, khi mới 12 tuổi, bà theo gia đình tập kết ra Bắc. Bà học hành chăm chỉ và năm 1965, sau khi tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Hà Nội, bà từ chối cơ hội sang Liên Xô làm luận án Phó Tiến sĩ. Bà xung phong trở về miền Nam để tham gia cách mạng. Ban đầu bà định dạy chữ cho thiếu nhi vùng giải phóng, nhưng sau đó bà được phân công làm phóng viên của Thông tấn xã Giải phóng miền Nam Việt Nam. Từ đó, bà bắt đầu cuộc đời làm phóng viên chiến trường đầy gian khổ và dũng cảm.
Trong thời hoa lửa, nghĩa là thời chiến tranh bom đạn xảy ra ác liệt, bà Trần Tố Nga đã chứng kiến tận mắt rất nhiều cuộc chiến tranh. Bà đi khắp các mặt trận nóng bỏng như Tây Ninh, Bình Dương, Sài Gòn - Gia Định. Bà vượt Trường Sơn, đi bộ qua rừng sâu, qua sông suối, sống trong những căn cứ bí mật. Bà chứng kiến bom Mỹ rơi như mưa, nhà cửa cháy rụi, người dân phải chạy tán loạn vào ấp chiến lược. Bà thấy trẻ em khóc vì đói, vì sợ hãi, thấy chiến sĩ ta chiến đấu anh dũng dù bom đạn bay vèo vèo.
Bà luôn mang theo máy ảnh cũ kỹ và cuốn sổ tay nhỏ. Bà vừa viết bài vừa chụp ảnh để ghi lại sự thật về chiến tranh. Bà chụp cảnh bộ đội tiến công, cảnh dân công hỏa tốc vận chuyển lương thực trên đường mòn Hồ Chí Minh, cảnh người dân giúp đỡ cách mạng. Bà viết những bài báo gửi về, kể về tinh thần bất khuất của nhân dân và chiến sĩ miền Nam. Nhờ những bài viết và bức ảnh của bà mà mọi người ở hậu phương và thế giới biết được cuộc sống khó khăn nhưng rất anh hùng của dân tộc ta trong thời hoa lửa.
Dù nguy hiểm lắm, bà Trần Tố Nga vẫn không sợ. Nhiều lần máy bay Mỹ ném bom, đạn bay qua đầu, bà vẫn bình tĩnh làm việc. Năm 1972, bà được cử vào hoạt động bí mật trong lòng địch tại Sài Gòn. Tháng 8 năm 1974, khi đang mang thai 4 tháng, cơ sở bị lộ và bà bị bắt giam ở Khối đặc biệt của Tổng nha Cảnh sát. Dù ở trong tù, bà vẫn giữ vững tinh thần cách mạng và bản lĩnh thép. Bà bị phơi nhiễm chất độc da cam dioxin do quân đội Mỹ rải trong chiến tranh. Lượng dioxin trong máu bà cao hơn nhiều so với người bình thường. Bà mắc 5 trong số 17 bệnh lý do chất độc da cam gây ra. Người con đầu lòng của bà mất khi mới 17 tháng tuổi vì dị tật tim bẩm sinh. Người con thứ hai cũng bị bệnh huyết tán. Bản thân bà và các con đều chịu hậu quả nặng nề từ chiến tranh.
Sau ngày giải phóng miền Nam năm 1975, bà Trần Tố Nga tiếp tục công tác báo chí. Sau này bà sang Pháp định cư nhưng không quên quê hương. Bà dành hơn 15 năm đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam. Bà kiện 14 công ty hóa chất Mỹ đã sản xuất và cung cấp chất độc da cam cho quân đội Mỹ dùng trong chiến tranh Việt Nam. Bà kiên trì đấu tranh vì công lý, vì hàng triệu nạn nhân da cam ở Việt Nam. Dù tuổi cao sức yếu, bà vẫn mạnh mẽ đi khắp nơi kể về nỗi đau của chiến tranh và đòi hỏi trách nhiệm từ những kẻ gây ra tội ác.
Nhà báo Trần Tố Nga là một người phụ nữ tốt bụng, mạnh mẽ, yêu thương đất nước và luôn có trách nhiệm cao với công việc. Bà đã chứng kiến biết bao nhiêu cuộc chiến tranh trong thời hoa lửa, biết bao nhiêu cảnh đau lòng của đồng bào. Bà không chỉ là phóng viên dũng cảm mà còn là người mẹ, người chiến sĩ đấu tranh vì công lý suốt cả cuộc đời. Nhờ những bài viết, bức ảnh và hành động của bà mà thế hệ trẻ ngày nay hiểu rõ hơn về sự hy sinh của ông cha, về những đau thương mà chiến tranh để lại, và về tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.
Câu chuyện về bà Trần Tố Nga khiến mọi người cảm thấy tự hào. Bà là tấm gương sáng cho nhiều bạn trẻ, đặc biệt là các bạn nữ noi theo. Dù chiến tranh đã qua lâu, nhưng những ký ức, những bức ảnh và cuộc đấu tranh của bà vẫn còn mãi trong lòng dân tộc. Bà dạy chúng ta biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh vì độc lập tự do, và biết đứng lên đấu tranh vì công lý.
Bà Trần Tố Nga chính là nữ anh hùng phóng viên thời hoa lửa – một con người sống hết mình vì dân tộc và vì nhân phẩm con người.



