Nguyễn Quang Lộc - 5 lần bắn rơi máy bay Mỹ

Lật giở từng trang “Nhật ký chiến trường”, với những lá thư, bức ảnh chụp cùng đồng đội nhuốm màu thời gian, ông Lộc kể, tháng 8/1971, sau khi học xong lớp 10 (Trường cấp 3 Việt Trì), trước bối cảnh đế quốc Mỹ đẩy mạnh Chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”, ném bom ác liệt ở miền Nam và triển khai các hoạt động quân sự quy mô lớn ngăn chặn sự tiếp viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam, ông đã quyết định “xếp bút nghiên”, cùng nhiều thanh niên trong làng lên đường ra trận với tinh thần “Nước còn giặc còn đi đánh giặc, chiến trường giục giã bước hành quân” và “Tất cả vì miền Nam ruột thịt, tất cả vì độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc”.  Được điều động về Đại đội 3, Tiểu đoàn 172 (Quân chủng Phòng không - Không quân), chiến sĩ trẻ Nguyễn Quang Lộc được huấn luyện chuyên sâu về khí tài tên lửa vác vai A72. Với tư duy nhanh nhạy, khả năng tính toán chính xác, sau 6 tháng được các chuyên gia Liên Xô đào tạo, ông được giao đảm nhiệm vị trí xạ thủ chính trong các kíp chiến đấu - một vị trí đòi hỏi bản lĩnh, kỹ năng và sự chính xác tuyệt đối.

Tháng 2/1972, kết thúc khóa huấn luyện, ông cùng đơn vị nhận được lệnh hành quân thần tốc vào miền Nam, tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ - nơi diễn ra các cuộc giao tranh vô cùng ác liệt, nguy hiểm. Nhiệm vụ của ông và đồng đội là yểm trợ, bảo vệ bộ binh, ngăn chặn không cho máy bay Mỹ ném bom vào các căn cứ và hướng tiến công của quân ta.

Ngay trong trận đầu ra quân tại Chiến dịch Nguyễn Huệ (1972) ở mặt trận Bình Long, chiến sĩ Nguyễn Quang Lộc đã lập công xuất sắc khi bắn hạ một máy bay AD6 của Mỹ, bắt sống tên đại úy phi công. Nhớ lại thời khắc đó, Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Quang Lộc cho biết: Ngày 12/5/1972, ngay sau khi nhận được nhiệm vụ, tổ bắn của ông nhanh chóng triển khai trận địa, theo dõi quy luật hoạt động của địch, chuẩn bị phương án tác chiến. Do máy bay Mỹ - Ngụy xuất hiện dày đặc, có chiến thuật phức tạp, tổ bắn kiên trì quan sát, chờ thời cơ. Đến ngày 13/5/1972, phát hiện 1 tốp máy bay AD6 vào trận địa ném bom, khi xác định chính xác đường bay của mục tiêu, ở giây thứ 12, ông quyết đoán phóng đạn, chiếc AD6 bốc cháy trên bầu trời Bình Long.

Tiếp đó, vào khoảng 10 giờ ngày 14/5/1972, ông tiếp tục bắn cháy một máy bay trinh sát của địch mang tên OV10. Với hai chiến công liên tiếp, ông đã góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng bộ Tiểu đoàn 172 là “đánh thắng trận đầu, bắn trúng quả đạn đầu”, được Thủ trưởng Sư đoàn 9 gửi thư khen, tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba và được đi báo cáo thành tích với Bộ Tư lệnh miền Nam.

Lập công lớn trong ngày đầu ra trận, nhưng chiến sĩ Nguyễn Quang Lộc không thỏa mãn, mà ngày đêm học tập, miệt mài nghiên cứu, tìm ra cách đánh địch hiệu quả hơn vì sau 2 lần bị bắn hạ, dường như địch đã nắm được chiến thuật của quân ta nên thay đổi tác chiến, cố tình bay thấp, hoặc triệt để lợi dụng các đám mây để ẩn nấp, có lúc bay liên tục, rồi cua gấp để tránh làn đạn phòng không. Cùng với đó, mỗi khi sử dụng máy bay ném bom, quân Mỹ đều thả pháo sáng để gây nhiễu, làm ảnh hưởng đến tầm ngắm bắn của quân đội ta. Tuy nhiên, bằng khả năng phân tích, phán đoán, nhất là khi nghiên cứu kỹ quy luật hoạt động mới của kẻ thù, ông cùng đồng đội tiếp tục giáng cho địch những đòn chí mạng.

Với kỹ năng sử dụng tên lửa vác vai A72 vượt trội, tháng 10/1972, chiến sĩ Nguyễn Quang Lộc tiếp tục được điều động tham gia Chiến dịch giải phóng mặt trận Dầu Tiếng (tỉnh Bình Dương cũ). Đây là chiến khu quan trọng của địch nằm phía Đông Bắc sông Sài Gòn, được bố trí đầy đủ lực lượng không quân, bộ binh, xe tăng, pháo binh yểm trợ. Địch thường xuyên cho quân đánh bắn, càn quét ra vùng giải phóng, ném bom vào các khu ấp, gây nhiều khó khăn cho bộ đội địa phương.

Ở mặt trận này, dù bị sốt rét, sức khỏe yếu nhưng ông vẫn sát cánh cùng đồng đội bám sát trận địa, bắn rơi chiếc máy bay thứ ba của địch tại bến Chanh (Dầu Tiếng, Bình Dương). Tiếp đó, ngày 18/12/1973, bắn cháy tại chỗ chiếc máy bay L19 trên bầu trời Kiến Đức, (tỉnh Đắk Nông cũ). Với chiến công này, ông vinh dự được phong cấp bậc Hạ sĩ, được kết nạp vào Đảng ngay tại mặt trận.

Lập được nhiều chiến công xuất sắc, tháng 5/1974, Hạ sĩ Nguyễn Quang Lộc tiếp tục được giao nhiệm vụ phối hợp với Lữ đoàn Đặc công biệt động Rừng Sác, luồn sâu vào vùng kiểm soát của địch, bí mật, bất ngờ nổ súng tiêu diệt một mục tiêu quan trọng của chúng. Đến ngày 9/3/1975, ông cùng đồng đội được lệnh hành quân thần tốc về Sài Gòn, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Ngày 25/4/1975, được sự giúp đỡ, chỉ đường của Nhân dân, tổ A72 của ông đã áp sát quận Gò Vấp. Ngày 29/4/1975, ông đã bắn tan xác chiếc máy bay C119, khống chế máy bay địch ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, hỗ trợ cho xe tăng, bộ binh của ta tiến công giải phóng Sài Gòn. Chiến công trước ngày toàn thắng 30/4/1975 có ý nghĩa đặc biệt, góp phần vào thắng lợi trọn vẹn của chiến dịch lịch sử.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hạ sĩ Nguyễn Quang Lộc chuyển ngành, đi học tại Tiệp Khắc (cũ), sau đó công tác tại Công ty Cấp thoát nước Vĩnh Phúc, đảm nhiệm chức vụ Giám đốc Nhà máy nước Tam Đảo và nghỉ hưu năm 2009. Trở về cuộc sống đời thường, ông vẫn giữ vững phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, tích cực tham gia công tác xã hội, gương mẫu trong các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương, được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân tin yêu, kính trọng.

Với những đóng góp to lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 26/4/2018, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân. “Nhìn non sông đất nước liền một dải và tỉnh Phú Thọ đang ngày càng phát triển, vươn mình cùng đất nước, tôi càng thấy tự hào hơn vì được góp một phần sức mình vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của dân tộc”- Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Quang Lộc hạnh phúc nói.

Cuộc đời và chiến công của Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Quang Lộc không chỉ là biểu tượng của lòng dũng cảm, trí tuệ và bản lĩnh người lính phòng không, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường của dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc.