NGUYỄN QUỐC CAM: NGƯỜI TRUNG ĐỘI TRƯỞNG XUNG PHONG VÀO ĐỒN PHỦ THÔNG

Trong số những cái tên ít được nhắc đến khi kể về chiến thắng Phủ Thông, Nguyễn Quốc Cam là một nhân vật đặc biệt. Ông là Trung đội trưởng Đại đội 395, trực tiếp chỉ huy một trung đội tham gia cuộc tập kích đồn Phủ Thông đêm 30/11/1947 và đã hy sinh trong trận đánh.

Tài liệu chính thức của UBND tỉnh Bắc Kạn ghi nhận Nguyễn Quốc Cam là Trung đội trưởng Đại đội 395, tham gia cuộc tấn công đồn Phủ Thông và hy sinh anh dũng; tư liệu lịch sử huyện Bạch Thông cũng xác nhận trung đội do ông chỉ huy là một trong những lực lượng chủ công của trận đánh.

Đêm hôm ấy, bộ đội ta chỉ có vũ khí rất hạn chế, ngoài một khẩu súng máy và súng trường còn có dao, kiếm, lựu đạn; phối hợp với lực lượng du kích địa phương, các chiến sĩ bí mật tiếp cận đồn rồi bất ngờ xung phong, tiêu diệt lính gác và làm chủ khu lều bạt. Quân Pháp nhanh chóng tổ chức phản kích bằng hỏa lực mạnh. Trong cuộc chiến đấu giằng co ấy, phía ta có năm cán bộ, chiến sĩ Đại đội 395 hy sinh. Nguyễn Quốc Cam, người trực tiếp chỉ huy một trong những trung đội tiến công, đã nằm lại tại Phủ Thông.

Chiến thắng Phủ Thông có ý nghĩa đặc biệt vì đây là một trong những trận đánh quan trọng cho thấy bộ đội ta bắt đầu có khả năng tiến công các cứ điểm được phòng thủ tương đối kiên cố. Nhiều năm sau, tên Nguyễn Quốc Cam được đặt cho một tuyến đường tại Bắc Kạn để ghi nhớ người chỉ huy đã hy sinh trong trận đánh năm 1947.

Người đời sau có thể nhớ đến “Chiến thắng Phủ Thông”, nhưng phía sau tên gọi ấy là những con người cụ thể như Nguyễn Quốc Cam – một trung đội trưởng đã dẫn đồng đội xông vào đồn giặc và gửi lại tuổi trẻ của mình ở nơi ấy.