Nguyễn Quốc Trị

Anh hùng Nguyễn Quốc Trị (1921-1967), quê ở làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Trước Cách mạng Tháng Tám, Ông tham gia hoạt động chống chính sách bắt dân làm phu, nên bị thực dân Pháp bắt giam. Năm 1944, Ông tham gia vào đội tự vệ tiên phong chống Nhật. Cách mạng Tháng Tám thành công, Ông gia nhập Giải phóng quân. Năm 1946-1947, Ông tham gia nhiều trận đánh ở Vinh, Huế, Quảng Trị, tiêu diệt và bắt sống hàng trăm tên địch. Suốt 7 năm tham gia kháng chiến (1945-1952), Ông là người chỉ huy linh hoạt và gan dạ, tiêu biểu cho tinh thần xung phong dũng cảm, đã lãnh đạo đơn vị mình chiến thắng qua tất cả các trận đánh lớn từ chiến dịch Biên giới. Ông luôn luôn nêu cao tinh thần chấp hành mệnh lệnh cấp trên và yêu thương binh sĩ cấp dưới; luôn tích cực và trung thành phục vụ nhân dân, phục vụ Đảng, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Năm 1952, tại Đại hội toàn quốc các Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu lần thứ Nhất, đồng chí Nguyễn Quốc Trị đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là một trong 4 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội ta. Ngày 10/10/1954, sau khi về Thủ đô Hà Nội, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô thuộc Đại đoàn Quân Tiên Phong vào tiếp quản Hà Nội và được vinh dự là người kéo Quốc kỳ tại lễ mừng giải phóng Thủ đô. Ngày 16/8/1967, lúc đang là Hiệu trưởng Trường Quân chính Quân khu 4, trong một lần về nhà, ông đến thăm, động viên bộ đội pháo cao xạ trước làng Phượng Kỷ. Mặc dù biết trước đường đang có bom nổ chậm nhưng ông nghĩ “biết bom nổ khi nào mà chờ”, trong khi giữa những giây phút cực kỳ khó khăn, bộ đội cần được động viên kịp thời. Vậy là ông quyết đi, đi trong tiếng nổ của bom thù và ông đã bị trúng bom, trút hơi thở cuối cùng trên đất mẹ thân yêu (1).