NGUYỄN SƠN – “LƯỠNG QUỐC TƯỚNG QUÂN” VÀ NGƯỜI GÓP SỨC XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG

NGUYỄN SƠN – “LƯỠNG QUỐC TƯỚNG QUÂN” VÀ NGƯỜI GÓP SỨC XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG CÁCH MẠNG

Có những người được lịch sử nhớ đến bởi một trận đánh.

Có những người được nhắc đến bởi một chiến dịch.

Nhưng cũng có những người để lại dấu ấn đặc biệt bởi họ đã dành cả cuộc đời để xây dựng con người, đào tạo lực lượng và truyền lại kinh nghiệm cho những thế hệ đi sau.

Nguyễn Sơn là một nhân vật như vậy.

Ông tên thật là Vũ Nguyên Bác, sinh năm 1908 tại Kiêu Kỵ, Gia Lâm, Hà Nội. Cuộc đời ông gắn với hai đất nước Việt Nam và Trung Quốc, với nhiều năm hoạt động cách mạng, chiến đấu và xây dựng lực lượng.

Ông qua đời ngày 21 tháng 10 năm 1956, khi mới 48 tuổi.

Tên tuổi Nguyễn Sơn đặc biệt bởi ông là một trong những nhân vật Việt Nam hiếm hoi từng được phong quân hàm cấp tướng ở cả Việt Nam và Trung Quốc, từ đó được biết đến với danh xưng “Lưỡng quốc tướng quân”.

Nhưng phía sau danh xưng ấy là một cuộc đời rất nhiều biến động.

Nguyễn Sơn sinh ra vào đầu thế kỷ XX, khi Việt Nam vẫn đang nằm dưới chế độ thuộc địa.

Đó là thời kỳ mà nhiều thanh niên Việt Nam bắt đầu tìm kiếm những con đường khác nhau để giành lại độc lập cho đất nước.

Khi còn trẻ, Nguyễn Sơn đã sớm tham gia phong trào cách mạng.

Năm 1925, ông sang Trung Quốc.

Tại Quảng Châu, ông có điều kiện tiếp xúc với những người Việt Nam đang hoạt động cách mạng và được học tập, rèn luyện trong môi trường mới.

Năm 1926, ông theo học tại Trường Quân sự Hoàng Phố.

Đây là một bước ngoặt quan trọng.

Từ một thanh niên Việt Nam đang tìm kiếm con đường cứu nước, Nguyễn Sơn bắt đầu được đào tạo một cách có hệ thống về quân sự.

Ông cũng từng có thời gian hoạt động gần gũi với Nguyễn Ái Quốc và các cán bộ cách mạng Việt Nam tại Quảng Châu.

Năm 1927, Nguyễn Sơn gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Sau đó, ông tham gia nhiều hoạt động cách mạng tại Trung Quốc.

Năm 1927, ông có mặt trong cuộc khởi nghĩa Quảng Châu.

Sau khi phong trào gặp khó khăn, ông tiếp tục hoạt động trong Hồng quân Trung Quốc.

Tại đây, ông sử dụng tên Hồng Thủy.

Những năm tháng trong Hồng quân đã giúp Nguyễn Sơn tích lũy nhiều kinh nghiệm về tổ chức, huấn luyện và chỉ huy.

Ông từng tham gia Vạn lý Trường chinh của Hồng quân Trung Quốc năm 1934.

Trong số những người Việt Nam hoạt động trong Hồng quân Trung Quốc thời kỳ ấy, Nguyễn Sơn là trường hợp đặc biệt khi được ghi nhận đã tham gia trọn hành trình Vạn lý Trường chinh.

Đó là một chặng đường có ý nghĩa lớn đối với sự trưởng thành của ông về quân sự và tổ chức.

Nhưng Nguyễn Sơn không chỉ là một người lính.

Ông còn đặc biệt quan tâm đến giáo dục và đào tạo cán bộ.

Trong những năm hoạt động ở Trung Quốc, ông từng tham gia huấn luyện quân sự và đào tạo nhiều cán bộ.

Ông quan niệm rằng một lực lượng muốn mạnh thì không thể chỉ dựa vào số lượng.

Con người phải được đào tạo.

Cán bộ phải hiểu nhiệm vụ.

Người chỉ huy phải có kiến thức.

Và người lính phải biết vì sao mình chiến đấu.

Chính vì vậy, Nguyễn Sơn thường được nhắc đến như một người có năng lực huấn luyện và truyền đạt kiến thức quân sự.

Ông không chỉ quan tâm đến cách tổ chức một đơn vị.

Ông còn quan tâm đến việc xây dựng con người trong đơn vị ấy.

Cuối năm 1945, Nguyễn Sơn trở về Việt Nam.

Đất nước vừa giành được độc lập sau Cách mạng Tháng Tám.

Nhưng nền độc lập còn đứng trước nhiều thử thách.

Ở miền Nam, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã bắt đầu.

Nguyễn Sơn được giao nhiệm vụ quan trọng tại Nam Trung Bộ và Nam Bộ.

Năm 1946, ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến miền Nam Việt Nam, trực tiếp tham gia lãnh đạo cuộc kháng chiến ở khu vực này.

Sau đó, ông được giao làm Khu trưởng Liên khu 4.

Đây là một khu vực chiến lược quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Ở Liên khu 4, Nguyễn Sơn chú trọng xây dựng lực lượng.

Ông tổ chức huấn luyện cán bộ.

Xây dựng các đơn vị quân sự.

Quan tâm đến công tác dân quân, tự vệ.

Đồng thời, ông cũng chú ý đến văn hóa, giáo dục và đời sống tinh thần của bộ đội.

Một trong những điểm nổi bật trong cách làm của Nguyễn Sơn là ông không xem quân đội chỉ là một tổ chức chiến đấu.

Theo ông, người lính cũng cần được học tập.

Cần được rèn luyện.

Cần có đời sống tinh thần.

Và cần hiểu biết về xã hội.

Chính vì vậy, trong khu vực do ông phụ trách, các hoạt động văn hóa, văn nghệ và giáo dục được chú trọng.

Có những lớp học dành cho cán bộ.

Có hoạt động văn nghệ phục vụ bộ đội.

Có những chương trình huấn luyện quân sự được tổ chức bài bản hơn.

Đó là một cách nhìn khá toàn diện về xây dựng lực lượng trong điều kiện chiến tranh.

Năm 1948, Nguyễn Sơn được phong quân hàm Thiếu tướng trong đợt phong quân hàm đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đây là một dấu mốc quan trọng.

Nhưng điều đáng chú ý hơn là ông không chỉ được đánh giá qua quân hàm.

Nguyễn Sơn được nhớ đến bởi phong cách làm việc mạnh mẽ, quyết đoán và đặc biệt coi trọng việc xây dựng lực lượng.

Ông thường yêu cầu cán bộ phải trực tiếp xuống đơn vị.

Phải hiểu tình hình thực tế.

Phải biết người lính đang gặp khó khăn gì.

Và phải tìm cách giải quyết từ cơ sở.

Đó là một bài học mà đến hôm nay vẫn còn giá trị trong công tác tổ chức.

Năm 1950, Nguyễn Sơn trở lại Trung Quốc.

Tại đây, ông tiếp tục tham gia công tác xây dựng lực lượng và đào tạo quân sự.

Đến tháng 9 năm 1955, ông được Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa phong quân hàm Thiếu tướng.

Việc một người Việt Nam được phong quân hàm tướng trong quân đội Trung Quốc là điều rất đặc biệt.

Từ đó, danh xưng “Lưỡng quốc tướng quân” gắn với Nguyễn Sơn.

Nhưng danh xưng ấy không phải là điều duy nhất làm nên vị trí của ông.

Điều quan trọng hơn là ông đã dành nhiều năm cuộc đời cho việc đào tạo con người và xây dựng lực lượng cách mạng.

Nguyễn Sơn còn được biết đến là người có kiến thức khá rộng.

Ông quan tâm đến lịch sử.

Quan tâm đến văn hóa.

Quan tâm đến văn học.

Và đặc biệt coi trọng việc nâng cao trình độ của cán bộ, chiến sĩ.

Ông cho rằng một người làm công tác quân sự cũng cần có kiến thức về xã hội.

Một người chỉ huy không thể chỉ biết chiến thuật.

Họ cần hiểu con người.

Hiểu địa phương.

Hiểu lịch sử.

Hiểu văn hóa.

Có như vậy mới có thể tổ chức và lãnh đạo lực lượng một cách hiệu quả.

Đây là một quan niệm tiến bộ trong điều kiện những năm đầu xây dựng quân đội cách mạng.

Năm 1956, sức khỏe Nguyễn Sơn ngày càng giảm sút.

Ngày 21 tháng 10 năm 1956, ông qua đời tại Bắc Kinh, Trung Quốc, khi mới 48 tuổi.

Cuộc đời ông kết thúc khá sớm.

Nhưng những dấu ấn ông để lại trải dài qua nhiều giai đoạn.

Từ Quảng Châu.

Đến Vạn lý Trường chinh.

Từ Hồng quân Trung Quốc.

Đến những năm tháng xây dựng lực lượng ở Việt Nam.

Từ chiến trường Nam Trung Bộ.

Đến Liên khu 4.

Và sau đó trở lại Trung Quốc.

Một cuộc đời đi qua hai đất nước nhưng luôn gắn với một nhiệm vụ lớn: xây dựng lực lượng và đào tạo con người.

Nhìn lại Nguyễn Sơn, người ta thường nhớ đến danh xưng “Lưỡng quốc tướng quân”.

Nhưng nếu chỉ nhớ đến quân hàm, chúng ta sẽ bỏ qua một phần rất quan trọng trong cuộc đời ông.

Nguyễn Sơn là một người đặc biệt coi trọng việc học và việc rèn luyện.

Ông từng được đào tạo quân sự.

Sau đó tiếp tục học hỏi từ thực tiễn.

Rồi truyền lại kiến thức cho những người khác.

Đó là một vòng tròn rất đẹp:

Học – thực hành – tổng kết – truyền lại.

Một cá nhân có thể tạo ra ảnh hưởng lớn khi những kiến thức mình có không dừng lại ở bản thân mà được chia sẻ cho thế hệ sau.

Với người trẻ hôm nay, câu chuyện Nguyễn Sơn có thể đem đến một bài học rất gần gũi.

Học tập không phải chỉ để có điểm số.

Kiến thức phải trở thành năng lực.

Năng lực phải được thử thách bằng thực tế.

Và những gì mình học được nên được sử dụng để tạo ra giá trị cho người khác.

Một bạn trẻ học tốt ngoại ngữ có thể giúp bạn bè cùng tiến bộ.

Một người giỏi công nghệ có thể hỗ trợ cộng đồng.

Một người yêu lịch sử có thể kể lại những câu chuyện về quê hương bằng cách gần gũi hơn với thế hệ mình.

Một người có kỹ năng tổ chức có thể giúp tập thể hoạt động hiệu quả hơn.

Đó chính là cách tri thức trở thành sức mạnh.

Nguyễn Sơn đã sống trong một thời đại đầy biến động.

Ông không có những điều kiện học tập thuận lợi như người trẻ ngày nay.

Nhưng ông luôn tìm cách học, rèn luyện và truyền lại những gì mình biết.

Đó là điều đáng để chúng ta suy ngẫm.

Không phải ai cũng trở thành tướng lĩnh. Nhưng bất kỳ người trẻ nào cũng có thể trở thành một người có ích nếu biết học hỏi, biết rèn luyện và biết dùng năng lực của mình để giúp đỡ người khác.

Từ một thanh niên Việt Nam rời quê hương sang Quảng Châu năm 1925 đến “Lưỡng quốc tướng quân” Nguyễn Sơn, cuộc đời ông cho thấy tri thức, kỷ luật và khả năng đào tạo con người có thể tạo nên những giá trị vượt qua giới hạn của một cá nhân.

Và có lẽ đó mới là dấu ấn bền lâu nhất mà ông để lại: một người học để trưởng thành, trưởng thành để dẫn dắt và dẫn dắt để xây dựng những thế hệ tiếp theo.