Nguyễn Thái Bình: Tiếng nói phản chiến giữa lòng nước Mỹ và di sản "Hạt cát phù sa".

Trong bức tranh phong trào đấu tranh của sinh viên, trí thức yêu nước những năm kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Thái Bình nổi lên như một hiện tượng đặc biệt – người mang ngọn lửa chính nghĩa từ Việt Nam cất tiếng nói phản chiến đanh thép ngay giữa lòng nước Mỹ.

Sinh năm 1948 tại Long An trong một gia đình đông con, Nguyễn Thái Bình đã sớm có ý chí tự lập từ nhỏ. Sau khi theo học tại trường Pétrus Ký và Trường Cao đẳng Nông Lâm Sản Sài Gòn, năm 1966, anh nhận học bổng USAID sang du học tại Đại học Washington (Hoa Kỳ).

Đặt chân đến Mỹ, đứng trước bức tranh toàn cảnh về cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa tại quê nhà, Nguyễn Thái Bình đã dũng cảm dấn thân vào các hoạt động phản chiến. Anh tham gia biểu tình, phát tờ rơi, cùng sinh viên quốc tế lên tiếng tố cáo tội ác chiến tranh. Bất chấp việc bị cắt học bổng và bị chính quyền đe dọa, tại buổi lễ trao bằng tốt nghiệp, anh vẫn hiên ngang phát biểu và gửi thư cho Tổng thống Richard Nixon để chỉ trích các chính sách quân sự của Mỹ tại Việt Nam.

Trước khi trở về nước, Nguyễn Thái Bình viết hai lá thư ngỏ gửi đến những người yêu hòa bình trên thế giới và Tổng thống Mỹ, bày tỏ khát vọng tự do tha thiết cho dân tộc. Ngày 2/7/1972, trên chuyến bay Pan Am 841 trở về Quê hương, anh đã thực hiện hành động táo bạo nhằm chiếm máy bay yêu cầu chuyển hướng ra Hà Nội để gây sự chú ý của dư luận quốc tế về cuộc chiến tại Việt Nam. Sự cố bi thảm tại sân bay Tân Sơn Nhất sau đó đã cướp đi cuộc đời của người thanh niên ngạt ngào huyết tính khi mới 24 tuổi.

Sự ra đi của Nguyễn Thái Bình đã làm bùng nổ hàng loạt cuộc tưởng niệm của sinh viên Việt kiều và bạn bè quốc tế. Tên của anh sau này được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, trường học tại Việt Nam. Lời tuyên ngôn sống bất hủ của anh vẫn mãi là ngọn lửa soi đường cho thế hệ trẻ:

"Thà làm hạt cát phù sa bồi đắp cho cây lúa của nông dân nghèo còn hơn làm viên kim cương lấp lánh trên tay người giàu có nhờ tham nhũng và bóc lột."