NGUYỄN THÁI BÌNH – TIẾNG VANG CỦA TRÍ THỨC YÊU NƯỚC HẢI NGOẠI

Nhờ trí thông minh xuất chúng, Nguyễn Thái Bình nhận được học bổng USAID sang Mỹ du học ngành canh nông tại Đại học Washington vào cuối thập niên 1960. Tại đất nước cờ hoa, thay vì lựa chọn cuộc sống an nhàn của một trí thức thượng lưu tương lai, anh đã chọn dấn thân vào phong trào phản chiến. Nhìn thấy những thước phim quê hương bị bom cày đạn xới, lòng tự tôn dân tộc trong anh trỗi dậy mãnh liệt. Anh trở thành thủ lĩnh phong trào sinh viên Việt Nam yêu nước tại Mỹ, liên tục tổ chức các buổi triển lãm tranh ảnh vạch trần tội ác chiến tranh của Mỹ, phát biểu rầm rộ trên các giảng đường và viết hàng loạt bài luận sắc bén gửi các hãng thông tấn quốc tế.

Tháng 6 năm 1972, ngay trong lễ phát bằng tốt nghiệp, Nguyễn Thái Bình đã dũng cảm biến diễn đàn danh giá thành nơi lên án cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ tại Việt Nam, gây chấn động dư luận nước Mỹ. Ngay lập tức, chính phủ Mỹ hủy thị thực và trục xuất anh về nước. Biết rõ nguy hiểm đón đợi mình ở quê nhà, anh vẫn hiên ngang bước lên chuyến bay mang số hiệu 841 của hãng Pan Am vào ngày 2 tháng 7 năm 1972.

Khi máy bay chuẩn bị đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất, Nguyễn Thái Bình đã thực hiện một hành động mang tính biểu tượng: Anh trao bản tuyên ngôn phản chiến cho phi hành đoàn, khẳng định quyền tự do độc lập của dân tộc. Nhằm dập tắt tiếng nói của người tri thức trẻ tuổi, một mật vụ Mỹ phối hợp với cảnh sát Sài Gòn đã nổ súng tàn nhẫn, bắn chết anh ngay trên máy bay và hất xác anh xuống đường băng Tân Sơn Nhất. Anh ngã xuống ở tuổi 24, trên chính mảnh đất quê hương mà anh đã đánh đổi cả tương lai tươi sáng để bảo vệ chính nghĩa.

Sự hy sinh của anh khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự tôn dân tộc trong tầng lớp du học sinh, thức tỉnh lương tri của nhiều người Mỹ yêu chuộng hòa bình, góp phần cô lập chính quyền Sài Gòn trên trường quốc tế.