Nguyễn Thái Học
Cuộc khởi nghĩa Khởi nghĩa Yên Bái do Nguyễn Thái Học lãnh đạo, cùng với Phó Đức Chính, diễn ra đêm 9–10/2/1930 nhằm lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp và giành độc lập dân tộc. Dù thất bại do nhiều nguyên nhân và bị đàn áp khốc liệt, tinh thần “Không thành công cũng thành nhân” cùng sự hy sinh anh dũng của 17 nghĩa sĩ đã trở thành biểu tượng bất khuất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam.
Nguyễn Thái Học và tinh thần bất diệt của khởi nghĩa Yên Bái
Vào đêm 9 rạng sáng 10.2.1930, một cuộc nổi dậy bằng vũ trang đã nổ ra tại Yên Bái do Việt Nam Quốc dân Đảng tổ chức, lãnh đạo nhằm lật đổ chính quyền thuộc địa của Pháp để xây dựng một nước Việt Nam độc lập, mở đầu cho hàng loạt các cuộc bạo động chống Pháp tại nhiều địa phương thuộc miền Bắc nước ta.
Cuộc khởi nghĩa do Nguyễn Thái Học (SN 1902) - lãnh tụ của Việt Nam Quốc dân Đảng, nhà yêu nước kiên trung, bất khuất khởi xướng và lãnh đạo. Còn phó tướng là Phó Đức Chính (SN 1907).
Với phương châm "Không thành công cũng thành nhân”, khởi nghĩa Yên Bái đã có ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào giải phóng dân tộc trên phạm vi cả nước và toàn Đông Dương thời điểm đó.
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, cuộc khởi nghĩa đã thất bại. Các thành viên chủ chốt bị truy nã gắt gao, giam cầm và hành hình.
Nguyễn Thái Học và Phó Đức Chính cùng 11 người khác bị áp giải từ Hà Nội lên Yên Bái xử trảm sáng sớm 17.6.1930. Trước đó, cùng với hình thức trên, thực dân Pháp đã hành hình 4 người khác vào ngày 8.5.1930.
Dù thất bại, nhưng sự hy sinh quả cảm, hiên ngang, bất khuất của 17 nghĩa sĩ năm đó đã trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tô thắm thêm trang sử oanh liệt đánh giặc ngoại xâm của dân tộc ta và là niềm tự hào của nhân dân các dân tộc tỉnh Yên Bái.
Để ghi nhớ những năm tháng oanh liệt, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) đã cấp bằng công nhận Khu di tích mộ Nguyễn Thái Học và các chiến sĩ hi sinh trong cuộc khởi nghĩa Yên Bái là Di tích lịch sử cấp quốc gia vào ngày 5.3.1990 theo Quyết định số 117/ VH-QĐ.
Nguồn: Báo Lao động
Những phương châm bất diệt và chân dung 2 thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Bên trái là Nguyễn Thái Học, bên phải là Phó Đức Chính. (Nguồn: Báo Lao động)
