nguyễn thành do
Nguyễn Thành Do sinh năm 1948, tại tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau). Năm 1968, chàng thanh niên Nguyễn Thành Do nhập ngũ, được biên chế về Trung đoàn 1-U Minh. Những ngày đầu quân ngũ, Sáu Do đã nếm trải sự khốc liệt của chiến tranh tại “vành đai lửa” lộ Vòng Cung (Cần Thơ). Đó là những đêm trắng bám trụ trong công sự, pháo bầy của địch bắn dồn dập liên hồi; là những cuộc hành quân thần tốc dưới tán dừa bị xé toạc bởi mảnh bom. Sau những đợt thử lửa đó, Sáu Do cùng đơn vị chuyển xuống địa bàn Long Mỹ, Vị Thanh (nay thuộc TP Cần Thơ). Nhờ chiến đấu dũng cảm, Sáu Do được tin tưởng giao trọng trách Đại đội trưởng Đại đội súng máy 12,7mm.
Tháng 3-1973, tại vùng Kinh Cùng, xã Hòa An, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang (nay là xã Hòa An, TP Cần Thơ), địch huy động hơn 30 chiếc xe bọc thép M113 phối hợp với bộ binh đánh vào các vị trí của ta. Trong làn mưa pháo bắn rát, quan sát thấy tình thế hiểm nguy, Sáu Do lệnh cho đơn vị nhanh chóng rút xuống hầm bí mật để bảo toàn lực lượng. Là người chỉ huy, ông rút cuối cùng. Khi chuẩn bị bước xuống hầm, ông giật mình khựng lại: Phía trên công sự, chiếc máy thông tin PRC-25 của đơn vị vẫn chưa được đưa xuống. “Tôi lao lên giữa làn đạn để ôm lấy chiếc máy thông tin. Vừa chạm tay vào máy, một quả pháo địch nổ sát bên và cánh tay trái của tôi giập nát. Tôi ngã xuống nhưng tay kia vẫn còn ôm chặt lấy chiếc máy thông tin liên lạc của đơn vị”, ông Sáu Do kể.
Hành trình từ trận địa về tuyến sau là một ký ức kinh hoàng đối với ông. Suốt 10 giờ lênh đênh, chiếc xuồng ba lá đưa ông Sáu Do về tuyến sau chữa trị. Khi về đến đội phẫu thuật Kinh Bái (thuộc vùng căn cứ Trung đoàn) lúc 7 giờ sáng hôm sau, vết thương của ông đã bắt đầu hoại tử, máu ra quá nhiều khiến cơ thể ông tái xanh, sự sống bị đe dọa. Do điều kiện chiến trường thiếu thốn thuốc men, đơn vị không còn thuốc gây mê hay thuốc tê, bác sĩ Hoàng Mảnh nói với ông: “Sáu ơi, phải làm ngay thôi, không chờ được nữa”. Không một lời than vãn, Sáu Do gật đầu, nghiến chặt răng. Ca phẫu thuật cắt bỏ cánh tay được thực hiện “sống”. Từng nhát dao cắt vào da thịt đau đớn khôn cùng, nhưng người lính ấy vẫn kiên cường chịu đựng...
