Nguyễn Thanh Trà (Năm Trà) – Người xã đội phó mưu trí, anh dũng trong những ngày toàn thắng

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thanh Trà (tức Năm Trà) sinh năm 1952, dân tộc Kinh, quê ở xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định. Khi anh dũng hy sinh, đồng chí là Xã đội phó xã Mỹ Hiệp, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam – một cán bộ quân sự cơ sở trưởng thành từ phong trào du kích, giàu lòng quả cảm và tinh thần chiến đấu kiên cường.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống cách mạng, Nguyễn Thanh Trà sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và căm thù giặc sâu sắc. Mới 16 tuổi, đồng chí đã xung phong vào đội du kích mật của xã, hoạt động hợp pháp trong lòng địch, đảm nhận nhiều nhiệm vụ nguy hiểm. Sau đó, đồng chí được giao làm Tổ trưởng tổ du kích tập trung rồi Xã đội phó. Trên mọi cương vị, Nguyễn Thanh Trà luôn thể hiện bản lĩnh vững vàng, tinh thần mưu trí, dũng cảm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đồng chí đã trực tiếp tham gia 17 trận chiến đấu, tiêu diệt 41 tên địch, trong đó có tên ấp trưởng ác ôn nhiều nợ máu với nhân dân.

Trận đánh tiêu biểu nhất của đồng chí diễn ra lúc 6 giờ sáng ngày 31 tháng 3 năm 1975 tại cầu Cương, thôn Vạn Phước. Khi đó, lực lượng địch gồm các trung đoàn và tiểu đoàn bảo an rút chạy về hướng Quy Nhơn, tập trung đông trên Quốc lộ 1. Nhận định đúng tình hình, Nguyễn Thanh Trà chỉ huy lực lượng phục kích bên trái cầu, phối hợp chặt chẽ với du kích địa phương.

Trong trận đánh ác liệt kéo dài nhiều giờ, đồng chí cùng đồng đội xông lên, sử dụng đại liên M60 bắn mãnh liệt vào đội hình địch, tạo điều kiện cho các mũi tiến công tiêu diệt và bắt sống chúng. Sau 3 giờ chiến đấu quyết liệt, ta đã diệt và làm bị thương 175 tên địch, bắt hàng trăm tên, bắn cháy 1 xe Jeep, thu 6 xe quân sự, 6 khẩu pháo 105 ly cùng nhiều vũ khí, phương tiện chiến tranh khác. Khi trận đánh gần kết thúc, Nguyễn Thanh Trà đã anh dũng hy sinh, hiến trọn tuổi xuân cho ngày toàn thắng của quê hương, đất nước.

Với những chiến công xuất sắc, đồng chí được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Ba và 3 lần được du kích xã bầu là Chiến sĩ xuất sắc. Ngày 11 tháng 6 năm 1999, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng đồng chí danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – phần thưởng xứng đáng cho một người cán bộ xã đội mưu trí, dũng cảm, đã chiến đấu và hy sinh trong những ngày cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước