Nguyễn Thị Ba - Nữ tình báo anh hùng
Nguyễn Thị Ba sinh năm 1917, là con út trong một gia đình nông dân yêu nước ở xã Hựu Thạnh, huyện Đức Hòa, tỉnh Tân An. Ngay từ khi còn trẻ, bà đã nuôi trong lòng mình khát vọng giải phóng dân tộc. Năm 18 tuổi, bà theo hai anh tham gia cách mạng, trở thành thành viên của một hội kín với nhiệm vụ canh gác, bảo vệ các cuộc họp, mít tinh và báo động khi có địch. Chỉ một năm sau, tháng 5/1936, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản và bắt đầu tham gia các hội nông dân, Hội Ái hữu, trưởng thành rất nhanh.
Đến năm 1940, khi công cuộc chuẩn bị khởi nghĩa Nam Kỳ đang diễn ra, Nguyễn Thị Ba xông pha vào nhiệm vụ nguy hiểm: đi mua diêm sinh để làm thuốc nổ, rồi chuyển sang làm giao thông liên lạc khi phải di chuyển về các vùng khác để tránh sự truy quét của địch. Bà lập gia đình với ông Trần Văn Phước nhưng chỉ vài tháng sau, chồng và anh bà bị địch bắt, đày ra Côn Đảo. Dù vậy, Nguyễn Thị Ba vẫn kiên trung với nhiệm vụ cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, bà tiếp tục công tác trong các tổ chức phụ nữ, đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Năm 1954, khi được gọi đi học lớp chỉnh huấn, bà từ chối ra Bắc để chăm sóc hai con nhỏ, nhưng đồng thời quyết tâm tiếp tục hoạt động trong lòng địch.
Từ năm 1959, Nguyễn Thị Ba vào nội thành Sài Gòn, buôn bán để tạo vỏ bọc cho hoạt động tình báo, với bí danh B3. Bà là người kết nối thông tin cho điệp viên huyền thoại Phạm Xuân Ẩn (Hai Trung), thực hiện gần 500 chuyến giao thông liên lạc trong 14 năm (1961-1975). Mỗi chuyến đi đều đầy cạm bẫy, nguy hiểm, nhưng bà luôn bình tĩnh, thông thuộc địa bàn, thực hiện chính xác giờ giấc, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đồng đội.
Bà Ba còn kiên cường trong việc đưa đón cán bộ ra vào Sài Gòn, thông thạo đường phố, khéo léo che mắt địch. Ngay cả trong những ngày chiến dịch Hồ Chí Minh, dù tuổi cao, sức yếu, bà vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước.
Cuộc sống riêng tư của bà cũng đầy hy sinh. Xa chồng hơn 20 năm, vừa nuôi hai con vừa hoạt động cách mạng, Nguyễn Thị Ba chấp nhận những mất mát cá nhân lớn nhưng vẫn giữ trọn đạo đức, phẩm chất cách mạng. Chính nhờ trí mưu trí, lòng dũng cảm và sự kiên trung ấy, bà được nhân dân yêu mến và đồng đội vô cùng kính trọng.
Ngày 15/1/1976, ghi nhận những đóng góp to lớn cho cách mạng, bà được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong Chiến dịch Hồ Chí Minh – một minh chứng sống động cho tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam.
