NGUYỄN THỊ CAM – NỮ ANH HÙNG KIÊN CƯỜNG TRÊN ĐẤT LỬA QUẢNG TRỊ
NGUYỄN THỊ CAM – NỮ ANH HÙNG KIÊN CƯỜNG TRÊN ĐẤT LỬA QUẢNG TRỊ
Nguyễn Thị Cam sinh năm 1948, quê xã Gio Thành, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Lớn lên ở vùng đất nằm sát vĩ tuyến 17, bà sớm chứng kiến chiến tranh và những biến động dữ dội diễn ra trên quê hương. Sau năm 1954, khi Quảng Trị trở thành địa bàn có vị trí đặc biệt trong cuộc kháng chiến, phong trào cách mạng tại địa phương tiếp tục được duy trì. Khi còn rất trẻ, Nguyễn Thị Cam tham gia lực lượng du kích và từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.
Trong những năm chiến tranh, Nguyễn Thị Cam hoạt động trên địa bàn Gio Linh và các khu vực thuộc chiến trường Quảng Trị. Bà tham gia nhiều trận đánh, phối hợp với lực lượng bộ đội địa phương và bộ đội chủ lực. Theo hồ sơ được Báo Quân đội nhân dân giới thiệu, trong thời gian hoạt động cách mạng, bà trực tiếp tham gia 48 trận lớn, nhỏ và được tặng nhiều danh hiệu, phần thưởng trong chiến đấu. Bà nhiều lần được bình chọn là Chiến sĩ thi đua của đơn vị trong các năm 1969, 1970 và 1971.
Nguyễn Thị Cam cũng tham gia chiến đấu trong giai đoạn cuộc kháng chiến ngày càng ác liệt tại Quảng Trị. Năm 1968, lực lượng do bà tham gia chiến đấu phối hợp với bộ đội chủ lực trong nhiều trận đánh tại khu vực Gio Linh. Những hoạt động ấy diễn ra trong điều kiện chiến trường liên tục bị đánh phá, nhưng các lực lượng địa phương vẫn bám địa bàn, duy trì cơ sở và phối hợp với bộ đội chủ lực.
Năm 1971, Nguyễn Thị Cam cùng đơn vị tham gia chiến đấu trên hướng Đường 9 – Nam Lào. Đây là một trong những chiến trường khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những người lính và du kích Quảng Trị phải hoạt động trong điều kiện hết sức khó khăn, vừa chiến đấu vừa bảo vệ cơ sở và nhân dân. Những thành tích của Nguyễn Thị Cam trong giai đoạn này góp phần tạo nên hình ảnh một nữ du kích kiên cường của vùng đất Gio Linh.
Đầu năm 1972, khi chiến trường Quảng Trị chuẩn bị bước vào một giai đoạn chiến đấu quan trọng, Nguyễn Thị Cam tiếp tục được giao nhiệm vụ hoạt động tại khu vực Cửa Việt. Ngày 14-2-1972, tổ công tác gồm năm người do bà phụ trách thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, vận động nhân dân và thực hiện công tác chuẩn bị cho phong trào tại địa bàn. Trên đường thực hiện nhiệm vụ, tổ công tác gặp lực lượng đối phương và phải chiến đấu để tìm đường rút lui.
Trong tình huống đó, Nguyễn Thị Cam tiếp tục ở lại để tạo điều kiện cho đồng đội rút lui. Sau khi những người còn lại tìm được đường thoát, bà bị bao vây. Bà vẫn giữ vững tinh thần chiến đấu cho đến khi hy sinh. Nguyễn Thị Cam khi ấy mới 24 tuổi.
Sự hy sinh của Nguyễn Thị Cam trở thành một trong những câu chuyện được nhắc đến khi nói về những nữ du kích Quảng Trị trong kháng chiến chống Mỹ. Trước đó, trong những năm hoạt động, bà đã được tặng ba Huân chương Chiến công hạng Ba, bốn danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ và bốn danh hiệu Dũng sĩ diệt xe cơ giới, cùng nhiều phần thưởng khác của chiến trường Trị – Thiên – Huế.
Ngày 11-6-1999, Nhà nước truy tặng Nguyễn Thị Cam danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu được trao sau nhiều năm bà hy sinh là sự ghi nhận đối với những thành tích đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh của người nữ du kích quê Gio Linh.
Cuộc đời Nguyễn Thị Cam chỉ kéo dài 24 năm nhưng gắn với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử Quảng Trị. Từ một cô gái trẻ trên vùng đất Gio Linh, bà trở thành một chiến sĩ du kích tham gia nhiều trận chiến đấu và được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu chuyện của bà cũng cho thấy sự đóng góp của lực lượng du kích địa phương trong cuộc kháng chiến, đặc biệt là những người phụ nữ đã tham gia cả công tác vận động quần chúng và chiến đấu.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, Nguyễn Thị Cam là một trong những nhân vật lịch sử có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những mất mát và sự cống hiến của tuổi trẻ trong chiến tranh. Điều đáng trân trọng nhất là tinh thần trách nhiệm với quê hương, sự kiên định trước hoàn cảnh khắc nghiệt và những đóng góp của bà cùng đồng đội cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
