NGUYỄN THỊ CHIÊN
Nguyễn Thị Chiên (1930 – 2016) là một sĩ quan của Quân đội Nhân dân Việt Nam, hàm Trung tá. Bà là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của quân đội Việt Nam.[1]
1. Cuộc đời
Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại xóm Trại Đồng, xã Tân Tiến, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay thuộc khu vực Kiến Xương, Hưng Yên).
Gia đình bà có 5 anh chị em, nhưng 4 người đã qua đời trong Nạn đói năm Ất Dậu. Tuổi thơ của bà gắn với nhiều khó khăn, nên từ nhỏ bà đã phải làm nhiều công việc để phụ giúp gia đình.
Đến 15 tuổi, bà đã tham gia lực lượng du kích địa phương, trở thành trung đội trưởng đội nữ du kích xã Tán Thuật (Kiến Xương, Thái Bình).
2. Hoạt động trong kháng chiến
Trong thời kỳ Chiến tranh Đông Dương, từ 1946 – 1952, Nguyễn Thị Chiên tham gia xây dựng cơ sở kháng chiến tại 5 thôn, đồng thời xây dựng và chỉ huy đội du kích xã Tán Thuật.
Các hoạt động của bà gồm:
Chống các cuộc càn quét của quân Pháp.
Phá tề, phá giao thông trên đường 39.
Tổ chức nhiều trận phục kích và bắt tù binh địch.
Trong quá trình chiến đấu, bà đã:
Tiêu diệt, làm bị thương và bắt 15 quân địch.
Bị bắt và tra tấn
Tháng 4/1950, khi đưa cán bộ về hoạt động tại xã, bà bị quân Pháp bắt. Trong 3 tháng rưỡi, bà bị dụ dỗ và tra tấn, nhưng không khai báo, giữ vững bí mật cách mạng.
Những trận đánh tiêu biểu
Tháng 10/1951:
Trong trận phục kích trên đường 39, bà bắn hạ 1 lính địch, bắt sống 6 lính, thu 4 khẩu súng.
Tháng 12/1951:
Khi quân Pháp càn vào làng, bà chỉ huy du kích bất ngờ xông ra bắt sống 4 lính Pháp.
Đợt thi đua 19/5 – 19/12/1951:
Đơn vị du kích của bà:
Thắng 10 trận
Thu 15 khẩu súng
Bắt sống 12 lính địch, trong đó có 1 sĩ quan Pháp
3. Danh hiệu Anh hùng
Năm 1952, bà được bầu là Chiến sĩ thi đua toàn quốc.
Ngày 19/5/1952, bà trở thành:
Người phụ nữ Việt Nam đầu tiên được phong tặng danh hiệu
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau đó bà tham gia đoàn đại biểu Việt Nam dự:
Đại hội Hòa bình châu Á – Thái Bình Dương tại Bắc Kinh.
Đại hội Hòa bình Thế giới tại Áo.
Hồ Chí Minh đã:
Tặng bà một khẩu súng ngắn
Viết bài “Nguyễn Thị Chiên” trên báo Báo Nhân Dân dưới bút danh C.B. để nêu gương.
Đến 1953, bà chính thức gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam.
4. Sau chiến tranh
Sau chiến tranh, bà công tác tại Cục Chính trị – Quân khu Thủ đô.
1984: được phong quân hàm Trung tá.
Bà qua đời lúc 8h20 ngày 1/6/2016 tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội), hưởng thọ 87 tuổi.
5. Khen thưởng
Những phần thưởng cao quý bà nhận được gồm:
Danh hiệu Anh hùng Quân đội (1952) – nữ chiến sĩ đầu tiên được phong.
Huân chương Quân công hạng Ba
Huân chương Chiến công hạng Nhất
2 Huân chương Kháng chiến hạng Nhất
✅ Ý nghĩa lịch sử:
Nguyễn Thị Chiên là biểu tượng tiêu biểu của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, thể hiện tinh thần dũng cảm, kiên trung và lãnh đạo du kích hiệu quả.
