Nguyễn Thị Chiên – Nữ du kích tay không bắt sống quan tư Pháp
Lớn lên từ vùng đất Kiến Xương kiên cường, người con gái Thái Bình Nguyễn Thị Chiên đã xây dựng các tổ chức nữ du kích vùng địch hậu, lập nên kỳ tích một mình dùng mưu trí và đòn gánh bắt sống tên quan tư Pháp cùng lính hộ vệ mà không tốn một viên đạn.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại tả ngạn sông Hồng, bà Nguyễn Thị Chiên bí mật gây dựng cơ sở du kích, rải truyền đơn, quấy rối và tiêu diệt địch ngay trong lòng vùng tạm chiếm. Bị giặc bắt và tra tấn tàn khốc, bà vẫn một lòng trung kiên. Với những chiến công xuất quỷ nhập thần – tiêu biểu là trận tay không bắt sống sĩ quan chỉ huy Pháp – bà trở thành nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo khó tại xã Tán Thuật (nay thuộc thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình), tuổi thơ của Nguyễn Thị Chiên gắn liền với cảnh đi ở mướn, làm thuê làm mướn, sớm thấu hiểu nỗi cơ cực của người dân mất nước. Khi phong trào kháng chiến chống Pháp bùng nổ, chị hăng hái tham gia tự vệ, làm liên lạc và vận động phụ nữ trong làng cùng đứng lên đánh giặc.
Những năm 1950–1952, giặc Pháp chiếm đóng vùng đồng bằng Thái Bình, dựng lên hệ thống đồn bốt dày đặc, mở nhiều cuộc càn quét khốc liệt và thực hiện chính sách kìm kẹp gắt gao. Ban ngày, địch chiếm đóng làng xóm; ban đêm, chị Chiên cùng đội nữ du kích bí mật đào hầm nuôi giấu cán bộ, tổ chức quấy rối, rải truyền đơn và phục kích trừ gian diệt ác.
Trong một trận đánh nổi tiếng tại bốt Cầu Trọng, chị Chiên nắm được quy luật đi tuần của sĩ quan chỉ huy Pháp. Trưa hôm ấy, tên quan tư Pháp – viên chỉ huy bốt khét tiếng tàn ác – cùng một tên lính hộ vệ súng ống lỉnh kỉnh rời đồn đi thị sát men theo bờ ruộng vắng.
Lợi dụng địa hình bụi rậm rạp và bờ mương sâu, chị Chiên giả dạng làm người đi làm đồng, tay cầm chiếc đòn gánh tre chắc nịch, âm thầm luồn lách áp sát phía sau. Khi hai tên giặc vừa đi qua một khúc quanh khuất tầm nhìn của đồn, chị bất ngờ từ sau bờ hào vọt lên.
Bằng sự nhanh nhẹn và quyết đoán phi thường, chị vung chiếc đòn gánh giáng một đòn chí mạng vào gáy tên lính hộ vệ khiến hắn ngã chúi xuống bờ ruộng, rơi khẩu súng tiểu liên. Tên quan tư giật mình toan rút súng ngắn thì chị đã nhanh như cắt nhặt ngay khẩu súng vừa rơi, chĩa thẳng vào ngực hắn, cất giọng đanh thép:
— Bỏ súng xuống! Giơ tay lên, không tao bắn vỡ gọ!
Bị đánh úp bất ngờ giữa chốn đồng không mông quạnh, nhìn ánh mắt rực lửa căm hờn cùng nòng súng đang áp sát ngực, tên sĩ quan Pháp run lẩy bẩy, ngoan ngoãn vứt vũ khí và giơ hai tay đầu hàng. Chị Chiên đã bắt sống cả viên quan tư lẫn tên lính hộ vệ, thu toàn bộ vũ khí dẫn giải an toàn về căn cứ du kích trong sự ngỡ ngàng, thán phục của toàn thể dân làng.
Không chỉ mưu trí, dũng cảm trong tác chiến, chị còn thể hiện khí tiết gang thép khi không may bị địch bắt trong một trận càn sau đó. Bọn giặc dùng đủ mọi nhục hình tàn khốc: kẹp thanh sắt nung đỏ vào bắp chân, đổ nước xà phòng, cạy từng móng tay hòng ép chị khai ra căn cứ du kích ngầm. Thân thể rách nát, nhiều lần chết đi sống lại giữa vũng máu, chị Chiên vẫn cắn chặt răng không hé răng một lời. Bất lực trước ý chí sắt đá của người nữ du kích, kẻ thù đành phải thả chị về sau nhiều tháng giam cầm.
Trở về đơn vị, thương tật chưa kịp lành, chị lại tiếp tục bám đất bám làng chỉ huy du kích đánh hàng chục trận lớn nhỏ, tiêu diệt và bắt sống nhiều tên địch, thu giữ súng đạn trang bị cho bộ đội.
Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất tổ chức tại chiến khu Việt Bắc, đồng chí Nguyễn Thị Chiên vinh dự được Bác Hồ và Chính phủ phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Chị trở thành người phụ nữ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam nhận được phần thưởng cao quý này, khắc ghi dấu ấn rạng ngời của người phụ nữ Việt Nam "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".



