Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Nguyễn Thị Chiên Nữ trung đội trưởng anh hùng

Nguyễn Thị Chiên

Hưng Yên26/08/2026xã Lạc Phượng (Xã Lạc Phượng)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nữ trung đội trưởng anh hùng

Trải qua hơn 70 năm thành lập nước, từ trong gian khó, Đảng, Bác Hồ đã lãnh đạo quân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trong kì tích chung của toàn Đảng, toàn dân vẫn còn đó câu chuyện về những nữ chiến sĩ cách mạng trung kiên, anh dũng luôn là những bông hoa đẹp góp phần tô thắm trang sử truyền thống hào hùng của dân tộc. Trước khi đến thăm anh hùng Nguyễn Thị Chiên, được sự giúp đỡ của đồng nghiệp tại báo Nhân Dân, chúng tôi đã có bản sao bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh với bút danh CB, in trong số 60 ra ngày 5-6-1952, trong đó viết "Nữ trung đội trưởng du kích Nguyễn Thị Chiên là một cố nông, 22 tuổi, vào đội du kích từ 1946. Vùng chị Chiên thường bị giặc càn quét. Cơ sở tan rã. Nhân dân hoang mang. Chị cứ bám sát lấy dân, lập lại cơ sở chính quyền và đoàn thể, tổ chức một trung đội nữ du kích chống càn quét, bảo vệ làng.

Bị bắt, bị tra tấn suốt 3 tháng, bị đưa ra bắn dọa 3 lần, chị vẫn bình tĩnh, không khai nửa lời. Vừa thoát được về, tuy mình đầy vết thương, chân đau không đi được, chị vẫn hoạt động lại ngay. Trong đợt thi đua từ ngày 19-5 đến 19-12-1951, chị đã thắng 10 trận, tự tay tước được 15 súng và bắt sống 12 tên giặc (1 tên quan hai Pháp). Trong các trận, chị không hề bỏ sót một người thương binh nào. Trong vụ thuế nông nghiệp, chị đã thức 30 đêm liền, tuyên truyền giải thích từng nhà, từng người. Nhiều người lạc hậu, thấy chị chân thành, đều cảm động và trở nên hăng hái. Khi bắt được tên đồn trưởng (nó đã giết người anh của chị), chị giải thích chính sách khoan hồng của Chính phủ, rồi thả nó. Vì vậy, nó đã gọi nhiều ngụy binh ra hàng.

Chị Chiên, vì yêu nước, căm thù giặc, trung thành với đoàn thể, kiên quyết bám sát dân, luôn thương yêu đồng đội, nắm vững và ra sức thi hành chính sách nên đã lập được công to, rất xứng đáng là Anh hùng Quân đội".

Mở cửa cho chúng tôi là người bạn đời của bà cũng đã gần bước sang tuổi 90. Ông là Đại tá Vũ Anh Tài, nguyên là cán bộ phụ trách lĩnh vực thi đua của Quân đội, được giao nhiệm vụ tham gia bình xét, sàng lọc, chọn lựa những điển hình tiêu biểu để chuẩn bị cho Đại hội thi đua toàn quốc vào tháng 5-1952. Trong danh sách những người được Thường vụ Quân ủy Trung ương năm ấy chọn lựa, đề nghị Bộ Chính trị báo cáo với Bác Hồ tuyên dương khen thưởng có tên Nguyễn Thị Chiên, Trung đội trưởng Du kích xã Tán Thuật (huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình). Đọc những bản báo cáo trên cả nước gửi về, ông vô cùng cảm phục những người đồng đội đang chiến đấu trên khắp các mặt trận và càng thêm nể trọng người nữ du kích miền quê lúa chưa từng biết mặt. Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua năm ấy, cùng với La Văn Cầu, Cù Chính Lan, Nguyễn Quốc Trị thì Nguyễn Thị Chiên - nữ du kích của Thái Bình đang ở tuổi đôi mươi, đã trở thành người nữ anh hùng lực lượng vũ trang đầu tiên của cả nước.

Người nữ anh hùng tham gia cách mạng từ năm 16 tuổi, giờ đang ngồi trước mặt chúng tôi với nụ cười hiền hậu. Có những chuyện bà không còn nhớ, nhưng những năm tháng tuổi trẻ tham gia dân quân xã trong những ngày đầu lập nước thì bà không quên. Thời ấy, chính quyền về tay nhân dân chưa được bao lâu thì Chính phủ đã kêu gọi toàn quốc kháng chiến, thực hiện phương châm "Toàn dân là chiến sĩ, mỗi làng là một pháo đài", xã đội Tán Thuật đã tích cực luyện quân, rèn cán, cùng bà con đẩy mạnh sản xuất, dự trữ lúa gạo để xây dựng làng kháng chiến. Mùa xuân năm 1950, quân Pháp tái chiếm Thái Bình và thiết lập một hệ thống đồn bốt dày đặc. Chúng tiến hành đàn áp và mua chuộc, ép buộc nhân dân "lập Tề" hòng tạo ra một vành đai vững chắc làm bàn đạp cho chúng tiến công sang các địa phương khác.

Đội nữ du kích Tán Thuật sau khi thành lập đã hoạt động không biết mệt mỏi. Tuy nhiên có một số người không chịu nổi đàn áp đã phải đi tránh giặc. Những cán bộ, đảng viên ở lại bám đất, bám dân phải ẩn nấp ngoài đồng ruộng, trong hầm kín, sinh hoạt trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, hiểm nguy. Vậy mà, cô thanh nữ Nguyễn Thị Chiên vốn chỉ quen tay cấy, tay cày đã "thắp lửa" cho đồng đội mình, giúp chị em vượt qua những phút giây yếu lòng để dũng cảm bước tiếp dưới cờ Đảng, dưới khát vọng độc lập, tự do cho dân tộc. Chứng kiến cảnh giặc Pháp tàn sát đồng bào, nhiều chị em kiên gan thề sẽ đánh giặc đến khi nào giải phóng mới nghĩ đến chuyện chồng con. Thành tích của Nguyễn Thị Chiên cũng chính là thành tích chung của cả đội nữ du kích gan dạ ấy, thể hiện chi tiết trong bài viết nhỏ nhưng đầy hàm súc của Bác Hồ.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Nguyễn Thị Chiên Nữ trung đội trưởng anh hùng | Câu chuyện thời hoa lửa