Nguyễn Thị Định
Thiếu tướng Nguyễn Thị Định (1920-1992), bà sinh ra tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
Đồng chí sớm giác ngộ cách mạng từ năm 16 tuổi khi tham gia phong trào Đông Dương Đại hội (1936) và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 10/1938. Năm 1939, chồng của đồng chí Nguyễn Thị Định là Nguyễn Văn Bích bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo, sau đó hi sinh tại đây.
Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, người góa phụ 25 tuổi đã dẫn đầu hàng nghìn quần chúng tràn vào cướp chính quyền tại tỉnh lỵ Bến Tre.
Tháng 3/1946, trong khi đang giữ cương vị Ủy viên Ban Chấp hành Hội Phụ nữ cứu quốc tỉnh, đồng chí Nguyễn Thị Định được giao nhiệm vụ dẫn đoàn thuyền vượt biển từ Bến Tre ra Bắc để báo cáo với Trung ương Đảng và Bác Hồ về tình hình chiến trường Nam Bộ, đồng thời xin chi viện vũ khí.
Bằng sự mưu trí và bản lĩnh thép, đồng chí đã dẫn dắt đoàn thuyền cập bến an toàn tại miền Bắc, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Báo cáo tình hình cách mạng miền Nam.
Khi quay trở lại, đồng chí tiếp tục cùng các thành viên trong đoàn vượt trùng dương, bão tố, khéo léo tránh được hệ thống tuần tra nghiêm ngặt của quân địch, đưa con thuyền chở 12 tấn vũ khí chi viện trở về miền Nam an toàn.
Chuyến vượt biển ra Bắc thành công của người thuyền trưởng Nguyễn Thị Định là tiền đề góp phần để Trung ương có cơ sở nghiên cứu, đánh giá, đi tới quyết định thành lập tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại - tuyến đường có đóng góp quan trọng vào cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ sau này.
Sau Hiệp định Ge neve 1954, đồng chí Nguyễn Thị Định được giao nhiệm vụ ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Năm 1960, đồng chí trực tiếp chỉ đạo cuộc Đồng khởi tại Bến Tre - sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng của cách mạng miền Nam.
Đồng chí đã thành lập “Đội quân tóc dài” - lực lượng đấu tranh chính trị nổi bật của phụ nữ miền Nam.
Với phương thức tác chiến linh hoạt, biến hóa khôn lường, “Đội quân tóc dài” được các nhà bình luận quân sự đánh giá có sức níu cánh máy bay, bịt nòng đại bác, chặn đứng chiến xa và bẻ gãy các cuộc hành quân càn quét của địch.
Năm 1965, đồng chí Nguyễn Thị Định được giao nhiệm vụ Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, tham gia Quân ủy miền, phụ trách phong trào chiến tranh du kích. Đến ngày 17/4/1974, đồng chí chính thức được phong quân hàm Thiếu tướng và trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Mùa xuân năm 1975, trong 5 cánh quân rầm rập tiến về giải phóng Sài Gòn, có đồng chí Nguyễn Thị Định trong vai trò Phó Tổng tư lệnh Quân giải phóng, Phó Tổng chỉ huy chiến dịch.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Phó Tổng Tư lệnh quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có nước ta mới có vị tướng quân gái như vậy. Thật là vẻ vang cho miền Nam và cho cả dân tộc ta".
Đồng chí Nguyễn Thị Định mất ngày 26/8/1992. Với những đóng góp to lớn, đồng chí được Đảng và Nhà nước trao tặng: Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất, danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Hiện nay, ở nhiều địa phương có các con đường lớn được đặt theo tên của Thiếu tướng Nguyễn Thị Định với lòng biết ơn sâu sắc của dân tộc Việt Nam với vị nữ tướng tài ba.
