NGUYỄN THỊ ĐỊNH

Nguyễn Thị Định – Bóng dáng người nữ tướng giữa rừng dừa Bến Tre

"Mỗi vùng đất đều có một biểu tượng của riêng mình. Với Bến Tre, đó không chỉ là những hàng dừa nghiêng bóng bên dòng Hàm Luông, mà còn là hình ảnh một người phụ nữ mặc áo bà ba đen, khăn rằn quàng trên vai, lặng lẽ đi giữa những xóm làng đang chìm trong khói lửa. Bà không mang dáng vẻ của một vị tướng nơi thao trường. Không có quân phục cầu kỳ hay những lời hùng hồn. Nhưng từ sự điềm tĩnh và bản lĩnh của bà đã ra đời một lực lượng đặc biệt trong lịch sử chiến tranh Việt Nam – 'Đội quân tóc dài'. Người phụ nữ ấy là Nguyễn Thị Định, nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam."

Tiếng gió trên xứ dừa

Nếu một ngày bạn về Bến Tre.

Đứng bên dòng sông Hàm Luông khi chiều xuống.

Bạn sẽ nghe tiếng gió luồn qua những tàu dừa.

Âm thanh ấy rất nhẹ.

Nhưng người dân nơi đây vẫn bảo.

Tiếng gió ấy giống như đang kể lại những câu chuyện của hơn nửa thế kỷ trước.

Ngày ấy.

Bến Tre không yên bình như hôm nay.

Những con rạch nhỏ.

Những vườn dừa xanh mát.

Đều từng là nơi che chở cho những người làm cách mạng.

Giữa vùng đất ấy.

Có một cô gái đã lớn lên cùng tình yêu quê hương sâu nặng.

Tên cô là Nguyễn Thị Định.

Cô gái của vùng Lương Hòa

Nguyễn Thị Định sinh năm 1920, tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.

Gia đình bà là một gia đình nông dân yêu nước.

Ngay từ nhỏ.

Bà đã chứng kiến cảnh người dân bị áp bức.

Những người nông dân làm lụng quanh năm nhưng vẫn đói nghèo.

Những cuộc bắt bớ.

Những trận càn quét.

Đã gieo vào lòng cô gái trẻ một câu hỏi:

"Bao giờ quê hương mình mới thật sự bình yên?"

Năm mười sáu tuổi.

Nguyễn Thị Định đã tham gia các hoạt động yêu nước.

Khi ấy.

Đó là một quyết định đầy nguy hiểm.

Bởi chỉ cần bị phát hiện.

Người tham gia có thể bị bắt giam hoặc chịu nhiều hình thức đàn áp.

Nhưng cô gái ấy chưa bao giờ lùi bước.

Những năm tháng thử thách

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Thị Định tham gia nhiều hoạt động cách mạng tại Nam Bộ.

Theo các tài liệu lịch sử, bà từng bị thực dân Pháp bắt giam.

Những tháng ngày trong nhà lao vô cùng khắc nghiệt.

Nhưng không làm lung lay ý chí của người phụ nữ trẻ.

Khi được trả tự do.

Bà tiếp tục hoạt động.

Không chọn cuộc sống bình yên cho riêng mình.

Miền Nam bước vào những năm tháng cam go

Sau Hiệp định Genève năm 1954.

Đất nước tạm thời bị chia cắt.

Ở miền Nam.

Phong trào cách mạng đứng trước nhiều thử thách.

Nhiều cơ sở bị tan rã.

Nhiều cán bộ phải hoạt động bí mật.

Trong hoàn cảnh ấy.

Nguyễn Thị Định được giao những nhiệm vụ quan trọng.

Đi khắp các xã.

Gặp từng người dân.

Lắng nghe.

Động viên.

Xây dựng lại cơ sở cách mạng.

Bà hiểu rằng.

Muốn giữ được phong trào.

Trước hết phải giữ được lòng dân.

Khi những người mẹ đứng lên

Cuối những năm 1950.

Bến Tre sục sôi.

Không chỉ đàn ông.

Mà cả phụ nữ cũng muốn góp sức bảo vệ quê hương.

Nhưng họ không có nhiều vũ khí.

Không được huấn luyện quân sự bài bản.

Điều họ có.

Là lòng yêu nước.

Là sự đoàn kết.

Và là lòng dũng cảm.

Nguyễn Thị Định nhận ra.

Đó chính là sức mạnh lớn nhất.

Theo nhiều tài liệu lịch sử, trong phong trào Đồng Khởi năm 1960, lực lượng phụ nữ Bến Tre đã tham gia rất tích cực vào các hoạt động đấu tranh chính trị, binh vận, hậu cần và hỗ trợ lực lượng vũ trang.

Hình ảnh những người phụ nữ mặc áo bà ba, đội nón lá, kiên cường đối mặt với hiểm nguy đã được nhân dân gọi bằng một cái tên đầy tự hào:

"Đội quân tóc dài."

Tên gọi ấy dần trở thành biểu tượng của phụ nữ miền Nam trong kháng chiến.

Sức mạnh của sự mềm mại

"Đội quân tóc dài" không chỉ làm một nhiệm vụ.

Có người làm công tác vận động quần chúng.

Có người tải lương thực.

Có người chăm sóc thương binh.

Có người đấu tranh trực diện bằng các hình thức hòa bình.

Họ không chỉ dùng sức mạnh.

Họ dùng sự khéo léo.

Dùng lòng kiên trì.

Dùng tình cảm để vận động người dân và tranh thủ sự ủng hộ.

Nguyễn Thị Định luôn nhắc mọi người:

"Muốn thắng.

Trước hết phải giữ được lòng dân."

Người chỉ huy luôn đi sau

Điều khiến đồng đội kính phục Nguyễn Thị Định không chỉ là tài tổ chức.

Mà còn là cách bà đối xử với mọi người.

Bà không bao giờ nhận phần thuận lợi.

Khi hành quân.

Bà thường đi cuối đoàn.

Để chắc rằng không ai bị bỏ lại.

Khi có lương thực.

Bà nhường cho thương binh.

Cho chiến sĩ trẻ.

Nhiều người gọi bà là "chị Ba".

Một cách gọi gần gũi.

Chứa đựng sự kính trọng nhiều hơn mọi danh xưng.

Người nữ tướng đầu tiên

Những năm sau đó.

Nguyễn Thị Định đảm nhận nhiều cương vị quan trọng trong lực lượng vũ trang và phong trào cách mạng miền Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất.

Bà tiếp tục công tác.

Theo các tài liệu lịch sử, bà là nữ Thiếu tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đó không chỉ là niềm tự hào của riêng bà.

Mà còn là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam.

Một người phụ nữ xuất thân từ vùng quê nghèo.

Đã trở thành vị tướng bằng chính trí tuệ.

Bản lĩnh.

Và sự tận tụy.

Trở về giữa hàng dừa

Sau những năm tháng chiến tranh.

Mỗi lần trở về Bến Tre.

Nguyễn Thị Định vẫn thích đi giữa những vườn dừa.

Nghe tiếng gió.

Gặp bà con.

Hỏi thăm cuộc sống.

Chiến tranh đã lùi xa.

Nhưng tình yêu của bà dành cho quê hương chưa bao giờ thay đổi.

Người dân cũng không gọi bà bằng quân hàm.

Họ vẫn trìu mến gọi:

"Chị Ba Định."

Một cách gọi chứa đựng cả niềm tin yêu.

Di sản của người phụ nữ Việt Nam

Ngày nay.

Khi nhắc đến phong trào Đồng Khởi.

Không ai quên hình ảnh "Đội quân tóc dài".

Những người phụ nữ tưởng như chỉ quen với ruộng đồng.

Lại trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm.

Câu chuyện ấy chứng minh rằng.

Sức mạnh của một dân tộc không chỉ đến từ những người cầm súng.

Mà còn đến từ những người mẹ.

Người chị.

Người vợ.

Âm thầm đứng phía sau.

Hoặc trực tiếp góp sức bằng tất cả trái tim mình.

Tiếng dừa vẫn hát

Chiều trên đất Bến Tre.

Gió vẫn thổi qua những hàng dừa như ngày nào.

Lũ trẻ tung tăng đến trường.

Những con thuyền chở đầy trái ngọt xuôi theo dòng sông.

Khó ai có thể hình dung nơi đây từng là vùng đất của những cuộc đấu tranh đầy gian khó.

Nhưng người dân Bến Tre vẫn luôn truyền cho con cháu câu chuyện về "chị Ba Định".

Không phải để kể về chiến tranh.

Mà để kể về lòng dũng cảm.

Về trí tuệ.

Về sự hy sinh thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam.

Lịch sử thường ghi nhớ những vị tướng với những trận đánh lớn.

Nhưng Nguyễn Thị Định để lại dấu ấn bằng một điều khác.

Bà chứng minh rằng.

Một người phụ nữ cũng có thể trở thành nhà lãnh đạo xuất sắc.

Có thể tập hợp quần chúng.

Có thể truyền cảm hứng.

Có thể biến sự mềm mại thành sức mạnh.

Có thể làm nên những điều tưởng như không thể.

Bóng dáng người nữ tướng năm nào đã hòa vào màu xanh bất tận của những hàng dừa Bến Tre.

Nhưng tinh thần của bà vẫn còn đó.

Trong mỗi người phụ nữ Việt Nam biết yêu quê hương.

Biết sống trách nhiệm.

Biết vượt qua gian khó để góp phần dựng xây đất nước.

Và mỗi khi gió dừa lại ngân lên trên xứ sở Đồng Khởi, người ta như vẫn thấy hình ảnh Nguyễn Thị Định lặng lẽ bước đi giữa nhân dân, với nụ cười hiền hậu và một niềm tin không bao giờ tắt vào sức mạnh của con người Việt Nam.