NGUYỄN THỊ ĐỊNH

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tướng Nguyễn Thị Định (thường được đồng bào trìu mến gọi là Cô Ba Định) là một huyền thoại kiệt xuất. Là người trực tiếp lãnh đạo phong trào Đồng Khởi Bến Tre năm 1960 và khai sinh ra “Đội quân tóc dài” lừng lẫy, bà trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam và là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Nguyễn Thị Định sinh ngày 15 tháng 3 năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre trong một gia đình nông dân giàu lòng yêu nước. Sớm đi theo các anh ruột tham gia cách mạng từ năm 1936 khi mới 16 tuổi, bà từng bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Bà Rá (1940–1943) trong nỗi đau mất người chồng là đồng chí Nguyễn Văn Bích hy sinh ngoài Côn Đảo. Tháng 3 năm 1946, bà là thuyền trưởng đoàn thuyền vượt biển chở 12 tấn vũ khí từ miền Bắc chi viện cho chiến trường Nam Bộ.

Theo tư liệu của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ và Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, trên cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, Nguyễn Thị Định đã kiên cường bám trụ giữa vòng vây khủng bố của kẻ thù. Đêm 17 tháng 1 năm 1960, thực hiện Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, bà trực tiếp phát lệnh mở màn cuộc Đồng Khởi tại ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày), dùng tiếng mõ, tiếng trống và súng ngựa trời làm rung chuyển bộ máy kìm kẹp của địch ở nông thôn.

Khi đối phương huy động hơn một vạn quân thủy bộ phản kích ác liệt vào huyện Mỏ Cày, Nguyễn Thị Định đã sáng tạo tổ chức hàng vạn phụ nữ Bến Tre tay không kéo lên thị trấn, thị xã đấu tranh trực diện bằng lý lẽ và tình cảm cách mạng để buộc địch rút quân. Từ thực tiễn ấy, “Đội quân tóc dài” ra đời và lan rộng khắp miền Nam, kết hợp chặt chẽ ba mũi giáp công chính trị, quân sự và binh vận làm phá sản nhiều chiến dịch càn quét của Mỹ – ngụy.

Từ năm 1965 đến năm 1975, bà đảm nhận trọng trách Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam kiêm Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, và được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1974. Sau ngày đất nước thống nhất, bà giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, được trao tặng Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lê-nin (1968) và được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1995.

Câu chuyện về Nữ tướng Nguyễn Thị Định trong “Câu chuyện thời hoa lửa” khắc họa tầm vóc trí tuệ quân sự độc đáo bắt nguồn từ lòng tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, đặc biệt là phụ nữ. Cuộc đời tận hiến của Cô Ba Định mãi là tấm gương sáng về tư duy sáng tạo, lòng nhân hậu và bản lĩnh lãnh đạo cho các thế hệ hôm nay.

TƯ LIỆU THAM KHẢO

• Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, chuyên mục Nhân vật – Sự kiện, tư liệu và hiện vật về Nữ tướng Nguyễn Thị Định. https://baotangphunu.com/chuyen-muc/thong-tin/nhan-vat-su-kien/

• Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, tư liệu chuyên đề phong trào Đồng Khởi và chiến tranh nhân dân miền Nam. https://www.baotanglichsutphcm.com.vn/