Nguyễn Thị Định – Người nữ chỉ huy của phong trào Đồng Khởi
Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại Lương Hòa, Giồng Trôm, Bến Tre, trong một gia đình nông dân. Ngay từ khi còn nhỏ, bà đã chịu ảnh hưởng của phong trào yêu nước ở địa phương. Bà tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1930, đến năm 1938 thì gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.
Năm 1940, bà bị thực dân Pháp bắt và giam ở nhà tù Tân Hiệp, rồi bị đày ra Côn Đảo. Đến năm 1943, bà được trả tự do và tiếp tục hoạt động. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, bà tham gia công tác phụ nữ và tổ chức ở nhiều địa phương tại Nam Bộ.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, bà ở lại miền Nam để hoạt động. Trong giai đoạn chính quyền Sài Gòn thực hiện các chiến dịch “tố cộng, diệt cộng”, nhiều cán bộ, đảng viên kháng chiến cũ bị bắt và giết hại. Nguyễn Thị Định cùng các đồng chí tiếp tục xây dựng lại cơ sở cách mạng ở Bến Tre.
Ngày 17 tháng 1 năm 1960, phong trào Đồng Khởi bùng nổ ở Bến Tre, bắt đầu từ ba xã thuộc huyện Mỏ Cày, rồi nhanh chóng lan rộng ra toàn tỉnh và nhiều tỉnh khác ở miền Nam. Người dân nổi dậy phá bỏ bộ máy chính quyền cơ sở của chính quyền Sài Gòn ở nhiều ấp, xã, đồng thời thành lập chính quyền cách mạng ở địa phương. Nguyễn Thị Định là một trong những người lãnh đạo phong trào này ở Bến Tre.
Trong phong trào Đồng Khởi, phụ nữ tham gia rất đông đảo, với nhiều hình thức đấu tranh khác nhau như đấu tranh chính trị, binh vận, vận chuyển, tiếp tế. Lực lượng này sau được gọi là “đội quân tóc dài”.
Cuối năm 1960, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập. Bà tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng, trở thành Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam. Năm 1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng, là một trong những nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau năm 1975, bà từng giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Bà qua đời năm 1992.
Cuộc đời của Nguyễn Thị Định gắn liền với phong trào Đồng Khởi, một bước ngoặt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở miền Nam, khi cuộc đấu tranh chuyển từ giữ gìn lực lượng sang phát triển phong trào cách mạng rộng khắp.
