Nguyễn Thị Định – nữ tướng của “đội quân tóc dài”

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, có một người phụ nữ đã trở thành biểu tượng của phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre và của sức mạnh phụ nữ miền Nam trong kháng chiến. Đó là Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Định.

Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà tham gia cách mạng từ khi còn trẻ và sớm trải qua những năm tháng đấu tranh đầy gian khổ. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, bà tham gia hoạt động cách mạng, từng vượt biển ra Bắc báo cáo tình hình và sau đó trở lại miền Nam tiếp tục công tác.

Tên tuổi Nguyễn Thị Định gắn đặc biệt với phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre năm 1960. Trong bối cảnh cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn, phong trào quần chúng tại Bến Tre phát triển mạnh mẽ. Phụ nữ trở thành lực lượng quan trọng, vừa đấu tranh chính trị, vừa tham gia bảo đảm hậu cần, liên lạc và hỗ trợ lực lượng vũ trang.

Nguyễn Thị Định được giao nhiều trọng trách trong phong trào cách mạng miền Nam. Bà có vai trò quan trọng trong việc tổ chức và lãnh đạo lực lượng phụ nữ, góp phần tạo nên hình ảnh “đội quân tóc dài” nổi tiếng.

“Đội quân tóc dài” không phải là một lực lượng quân sự thông thường. Sức mạnh của họ nằm ở sự đông đảo của quần chúng và khả năng đấu tranh linh hoạt. Những người phụ nữ có thể đi đầu trong đấu tranh chính trị, bao vây đồn bốt, vận động binh lính đối phương, đồng thời làm công tác hậu cần và che chở cán bộ.

Trong chiến tranh, phụ nữ miền Nam phải chịu nhiều mất mát. Họ vừa là người chiến đấu, vừa là người mẹ, người vợ, người giữ gìn gia đình và cơ sở cách mạng. Nguyễn Thị Định trở thành người lãnh đạo tiêu biểu của lực lượng ấy.

Sau năm 1965, bà giữ cương vị Phó tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Bà là một trong những nữ cán bộ quân sự cấp cao nổi bật của cách mạng Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, trong đó có cương vị Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Bà cũng tham gia hoạt động đối ngoại, đại diện cho phụ nữ Việt Nam tại nhiều diễn đàn quốc tế.

Ngày 26-8-1992, Thiếu tướng Nguyễn Thị Định từ trần. Ngày 30-8-1995, bà được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Người dân Bến Tre vẫn nhớ về bà với niềm kính trọng sâu sắc. Khu lưu niệm Nguyễn Thị Định ở Giồng Trôm trở thành nơi lưu giữ ký ức về một nữ tướng đã dành trọn cuộc đời cho cách mạng.

Cuộc đời Nguyễn Thị Định cho thấy trong những năm tháng chiến tranh, sức mạnh của phụ nữ Việt Nam không chỉ nằm ở sự chịu thương chịu khó mà còn ở bản lĩnh chính trị, khả năng tổ chức và tinh thần dám đứng lên trước thử thách.

Bà là một trong những biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh: kiên cường trong chiến đấu, tận tụy trong công tác và thủy chung với lý tưởng đã lựa chọn.