NGUYỄN THỊ ĐỊNH - Nữ tướng của phong trào Đồng khởi và “đội quân tóc dài”

Sau Hiệp định Geneva năm 1954, cách mạng miền Nam đứng trước sự đàn áp khốc liệt. Tại Bến Tre, phong trào chính trị của quần chúng, đặc biệt là phụ nữ, kết hợp với lực lượng vũ trang và cơ sở bí mật để chống chính sách khủng bố, phá kìm và giành quyền làm chủ ở nông thôn. Trong bối cảnh ấy, sự lãnh đạo sát cơ sở và khả năng tổ chức quần chúng giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Nguyễn Thị Định sinh trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước. Bà tham gia cách mạng từ tuổi thiếu niên, từng bị bắt giam nhưng vẫn tiếp tục hoạt động. Năm 1946, bà tham gia đoàn cán bộ từ Nam Bộ ra miền Bắc báo cáo tình hình và xin chi viện vũ khí; sau đó trở lại miền Nam trên một chuyến vận chuyển vũ khí bằng đường biển. Qua hai cuộc kháng chiến, bà đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo, gắn bó chặt chẽ với phong trào phụ nữ và lực lượng vũ trang giải phóng.

Ngày 17/1/1960, cuộc Đồng khởi ở Bến Tre bùng nổ. Nguyễn Thị Định là người trực tiếp tham gia chỉ đạo đợt đầu và góp phần hình thành cách gọi “Đồng khởi”. Phong trào phát huy sức mạnh tổng hợp của đấu tranh chính trị, binh vận và vũ trang. Hàng nghìn phụ nữ tham gia biểu tình, vận động quần chúng, đấu tranh trực diện nhưng kiên trì, tạo nên hình tượng “đội quân tóc dài”. Thành công của Bến Tre nhanh chóng lan rộng, góp phần chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công. Sau đó, bà tiếp tục công tác ở cấp chiến trường, trở thành Phó tư lệnh Quân giải phóng miền Nam. Điểm nổi bật trong câu chuyện của bà là khả năng kết nối sức mạnh của nhân dân với tổ chức, biến lòng yêu nước thành hành động có kỷ luật và mục tiêu rõ ràng.