Nguyễn Thị Định – nữ tướng, lãnh đạo phong trào Đồng khởi và lực lượng vũ trang ở miền Nam

Giữa những ngày tháng gian khổ của năm 1960, vùng đất Bến Tre như một chảo lửa bị kìm kẹp bởi bộ máy áp bức của chính quyền Sài Gòn. Ở đó, có một người phụ nữ được đồng bào trìu mến gọi là “cô Ba Định” - người mà sau này lịch sử gọi tên bằng danh hiệu cao quý: Nữ tướng Nguyễn Thị Định.

Đêm trước ngày bùng nổ phong trào Đồng Khởi, không khí tại Bến Tre như nén lại, chờ đợi một tia lửa. Với sự mưu trí và bản lĩnh của một người từng vượt biển ra Bắc, từng chỉ huy con tàu không số mang 12 tấn vũ khí chi viện cho miền Nam, cô Ba Định hiểu rằng: đã đến lúc phải đứng lên. Không chỉ dùng vũ khí, bà nhìn thấy sức mạnh từ những người phụ nữ chân yếu tay mềm nhưng mang trong mình lòng yêu nước vô biên.

Ngày 17/1/1960, phong trào Đồng Khởi bùng nổ tại các xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh. Hình ảnh cô Ba Định lãnh đạo đoàn biểu tình khiến quân địch hoang mang tột độ. Đó không phải là những binh đoàn xe tăng hay đại bác, mà là hàng ngàn phụ nữ dũng cảm, tay không nhưng đầy bản lĩnh. Họ là những bà mẹ, người chị, người em bước ra từ lũy tre làng, dùng sức mạnh của lý lẽ và lòng quả cảm để đối đầu trực diện với quân thù. Họ dùng thân mình níu cánh máy bay, chặn đứng chiến xa, khiến địch khiếp sợ và phải gọi đó là “Đội quân tóc dài”.

Dưới sự chỉ đạo của bà, phương châm “hai chân, ba mũi giáp công” - chính trị, vũ trang và binh vận - đã trở thành vũ khí sắc bén. Từ Bến Tre, phong trào lan rộng như triều dâng sóng cuộn khắp miền Nam, làm phá sản chiến lược chiến tranh của kẻ thù. Khi đứng giữa chiến trường khói lửa, dù nhận tin dữ về việc người con trai duy nhất hy sinh, cô Ba Định vẫn nén đau thương vào lòng, tiếp tục bám trụ, chỉ huy chiến dịch. Sự hy sinh cá nhân ấy đã trở thành động lực để bà cùng đồng đội tiến về phía trước.

Năm 1974, khi bà được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, cả thế giới phải ngả mũ kính phục. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng xúc động nói: “Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật là vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta!”.

Cuộc đời cô Ba Định là bản anh hùng ca về ý chí, sự sáng tạo và lòng nhân hậu. Bà không chỉ là một vị tướng trên chiến trường, mà còn là biểu tượng của tinh thần bất khuất, là hơi ấm của tình người dành cho những đồng chí, đồng bào trong những năm tháng đau thương mà oanh liệt nhất của lịch sử dân tộc.