NGUYỄN THỊ ĐỊNH – NỮ TƯỚNG VÀ “ĐỘI QUÂN TÓC DÀI”
Phạm Ngọc Ly
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có một lực lượng đặc biệt không giống bất kỳ đơn vị quân đội nào.
Họ không phải lúc nào cũng mang súng.
Nhiều người chỉ mặc những bộ quần áo bình thường, để tóc dài và xuất hiện giữa những người dân.
Nhưng khi đất nước cần, họ trở thành những người đấu tranh trực tiếp với chính quyền và lực lượng đối phương.
Đó là “Đội quân tóc dài” ở miền Nam.
Và người có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức, phát triển phong trào này là Nguyễn Thị Định.
Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại Bến Tre. Bà tham gia cách mạng từ khi còn trẻ và từng bị thực dân Pháp bắt giam.
Sau năm 1954, khi đất nước bị chia cắt, bà tiếp tục hoạt động cách mạng ở miền Nam.
Đầu những năm 1960, phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam phát triển mạnh mẽ.
Tại Bến Tre, phong trào Đồng khởi năm 1960 trở thành một dấu mốc quan trọng.
Trong phong trào ấy, phụ nữ tham gia với số lượng rất lớn.
Họ cùng nhau đấu tranh, vận động binh lính, yêu cầu chính quyền chấm dứt các hoạt động đàn áp và đòi quyền lợi cho người dân.
Điều đặc biệt là họ sử dụng những phương thức đấu tranh rất khác với hình ảnh chiến tranh thông thường.
Không phải tất cả đều cầm súng.
Có những người đi thành từng đoàn.
Có những người đứng trước lực lượng đối phương để đấu tranh trực diện.
Có những người vận động chồng, con, người thân không tham gia các hoạt động chống lại cách mạng.
Từ đó hình thành hình ảnh nổi tiếng về “Đội quân tóc dài”.
Người đứng sau việc tổ chức và phát triển phong trào phụ nữ Bến Tre là Nguyễn Thị Định.
Bà hiểu rằng phụ nữ có một vị trí đặc biệt trong xã hội nông thôn miền Nam.
Họ là những người mẹ, người vợ, người chị, người con.
Họ có quan hệ rộng trong cộng đồng và có khả năng vận động những người xung quanh.
Vì vậy, nếu được tổ chức và tập hợp, họ có thể tạo ra một sức mạnh chính trị rất lớn.
Đó chính là điều Nguyễn Thị Định đã làm.
Phong trào không chỉ tạo ra sức mạnh cho cuộc đấu tranh tại Bến Tre mà còn trở thành một hình ảnh tiêu biểu của phụ nữ miền Nam trong kháng chiến.
Nguyễn Thị Định sau đó tiếp tục giữ nhiều vị trí quan trọng trong lực lượng cách mạng.
Bà trở thành Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và là một trong những nữ tướng nổi tiếng của Việt Nam.
Điều đáng chú ý nhất trong câu chuyện của bà không phải chỉ là việc bà trở thành một vị tướng.
Mà là cách bà chứng minh rằng:
Phụ nữ không chỉ là những người ở hậu phương chờ đợi người thân trở về.
Họ có thể trực tiếp tham gia vào những hoạt động chính trị, quân sự và tổ chức phong trào.
“Đội quân tóc dài” vì thế trở thành một hình ảnh rất đặc biệt.
Một bên là hình ảnh người lính với súng và quân phục.
Một bên là những người phụ nữ với mái tóc dài, quần áo bình thường nhưng sẵn sàng đối mặt với nguy hiểm.
Sức mạnh của họ không chỉ nằm ở vũ khí.
Nó nằm ở số đông, sự đoàn kết và khả năng tổ chức.
Đó cũng là lý do câu chuyện về Nguyễn Thị Định rất phù hợp để kể cho thế hệ trẻ hôm nay.
Bởi nó cho thấy lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những người nổi tiếng trên chiến trường.
Lịch sử còn được tạo nên bởi những người biết tập hợp sức mạnh của cộng đồng và biến những con người bình thường thành một lực lượng có tổ chức.
Nguyễn Thị Định đã mất năm 1992, nhưng hình ảnh của bà vẫn gắn với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử Việt Nam.
Từ một người phụ nữ Bến Tre, bà trở thành một trong những nữ lãnh đạo quân sự nổi bật của cách mạng Việt Nam.
Và “Đội quân tóc dài” mà bà góp phần xây dựng đã trở thành một biểu tượng đặc biệt về sức mạnh và vai trò của phụ nữ trong chiến tranh.
Có lẽ điều đáng nhớ nhất không phải là cái tên “Đội quân tóc dài”.
Mà là câu chuyện phía sau cái tên ấy:
Những người phụ nữ tưởng như không có gì đặc biệt đã cùng nhau tạo nên một sức mạnh mà đối phương không thể dễ dàng xem thường.
Và Nguyễn Thị Định chính là người đã biến sức mạnh ấy thành một lực lượng có tổ chức.
Họ không bước vào lịch sử với những bộ quân phục giống nhau. Họ bước vào lịch sử bằng những mái tóc dài, bằng lòng can đảm và bằng quyết tâm của những người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
