Nguyễn Thị Giang

Đêm đầu hè năm 1930, bầu trời Hà Nội nặng trĩu. Trong căn phòng trọ nhỏ, Nguyễn Thị Giang ngồi lặng bên ngọn đèn dầu. Trước mặt chị là bức thư chưa kịp gửi, nét chữ run nhưng dứt khoát. Ngoài kia, tin dữ đã lan khắp nơi: Nguyễn Thái Học và các đồng chí của anh sẽ bị xử chém ở Yên Bái.

Chị nắm chặt bức thư, mắt không rơi lệ. Nước mắt đã cạn từ ngày chị chọn con đường cách mạng.

“Không thành công thì thành nhân.”

Câu nói của anh như vẫn vang bên tai.

Nguyễn Thị Giang từng là một cô gái trí thức, dịu dàng nhưng cứng cỏi. Chị đến với cách mạng không chỉ bằng lý trí, mà bằng cả trái tim. Giữa những ngày bị truy lùng gắt gao, chị làm giao liên, che giấu tài liệu, nuôi dưỡng nghĩa sĩ. Với chị, đất nước mất tự do thì tình riêng cũng phải gác lại.

Sáng hôm sau, khi tiếng trống pháp trường Yên Bái vang lên, Cô Giang đứng lẫn trong dòng người. Chị không khóc. Chị nhìn thẳng, khắc sâu hình ảnh người yêu và người lãnh tụ lần cuối vào tim mình.

Chiều ấy, chị trở về phòng trọ. Trên bàn là bức thư đã viết xong. Chị thay áo dài trắng, chỉnh lại mái tóc. Trước khi nổ súng, chị thì thầm:

“Anh đi trước, em theo sau.
Nước chưa độc lập, em chưa thể sống đời riêng.”

Tiếng súng vang lên, ngắn và khô. Nhưng lý tưởng thì không chết.

Người đời sau gọi Nguyễn Thị Giang là Cô Giang – người con gái đã chọn cái chết để giữ trọn lời thề với Tổ quốc và với người mình yêu. Chị ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng để lại một biểu tượng bất khuất của lòng yêu nước, của tình yêu hòa làm một với lý tưởng dân tộc.