Nguyễn Thị Hoa (Trần Thị Thanh) – Người nữ cán bộ kiên trung giữa ngục tù khốc liệt

Trong phong trào cách mạng ở vùng Long Đất, Bà Rịa – Vũng Tàu, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Hoa, tên thật là Trần Thị Thanh, là tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm, ý chí bất khuất và tinh thần kiên trung của người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh gian khổ.

Chị sinh năm 1943 tại xã Phước Thạnh, huyện Long Đất, trong hoàn cảnh mồ côi cha mẹ từ nhỏ, được cha mẹ nuôi cưu mang, nuôi dưỡng. Sớm thấm thía nỗi đau mất nước và sự áp bức của kẻ thù, năm 1963, chị thoát ly gia đình, tham gia cách mạng, làm cán bộ phụ nữ huyện Long Đất và lấy tên mới là Nguyễn Thị Hoa để hoạt động bí mật.

Thời điểm này, vùng Long Đất bị tên ác ôn Ba Cụt khống chế, gây nhiều tổn thất cho phong trào cách mạng địa phương. Trước tình hình đó, Nguyễn Thị Hoa đã mạnh dạn đề xuất phương án trừng trị tên ác ôn nguy hiểm này. Được cấp trên chấp thuận, chị cải trang thành người đi chợ, giấu lựu đạn trong giỏ đồ, tiếp cận mục tiêu tại cống chợ. Tuy nhiên, lựu đạn không nổ, kế hoạch không thành và chị bị địch bắt. Bị chính tên Ba Cụt trực tiếp tra tấn dã man, song chị vẫn giữ vững khí tiết, tuyệt đối không khai báo. Nhờ đó, toàn bộ cơ sở cách mạng ở Phước Thạnh và Đất Đỏ được bảo vệ an toàn. Tinh thần gan dạ của chị khiến đồng bào địa phương suy tôn như “một Võ Thị Sáu thứ hai”.

Sau đó, địch chuyển chị về khám Bà Rịa, rồi lần lượt đày đi các nhà lao Tân Hiệp, Chí Hòa và Côn Đảo. Trong chốn lao tù khắc nghiệt, Nguyễn Thị Hoa vẫn giữ vững vai trò hạt nhân đấu tranh của tù chính trị. Đầu năm 1969, chị tích cực tham gia cuộc nổi dậy làm chủ nhà tù Tân Hiệp; tháng 9 năm 1969, tham gia đấu tranh bảo vệ bàn thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh và tổ chức tang lễ Người tại nhà lao Chí Hòa; năm 1970, tiếp tục kiên cường đấu tranh chống chế độ khủng bố dã man tại “chuồng cọp” Côn Đảo, nơi địch áp dụng chế độ giam giữ đặc biệt hà khắc, nhất là đối với nữ tù chính trị. Trước sức ép đấu tranh và dư luận, chính quyền ngụy buộc phải chuyển các nữ tù về Trại 5.

Sau nhiều năm bị giam cầm, tra tấn và sống trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, sức khỏe suy kiệt, Nguyễn Thị Hoa đã trút hơi thở cuối cùng tại trại giam ngày 30 tháng 4 năm 1973, nhưng ý chí cách mạng và tinh thần bất khuất của chị vẫn tỏa sáng, trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào đấu tranh của tù chính trị và nhân dân vùng Long Đất.

Ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh cao cả, ngày 28 tháng 4 năm 2000, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng chị danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời Nguyễn Thị Hoa là biểu tượng sinh động của lòng trung thành với Đảng, đức hy sinh thầm lặng và khí phách kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa.