Nguyễn Thị Liệu (Nguyễn Thị Vân Liệu) – Nữ chiến sĩ bảo đảm giao thông dũng cảm trên tuyến đường 20 Quyết thắng

Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Liệu (tức Nguyễn Thị Vân Liệu) sinh năm 1945, quê ở xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Khi hy sinh, đồng chí là Tiểu đội phó, Trung đội 2, Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Binh trạm 14, Đoàn 559 – lực lượng trực tiếp bảo đảm giao thông trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn.

Được tăng cường vào Binh trạm 14, Đoàn 559, Nguyễn Thị Vân Liệu tham gia chiến đấu và bảo đảm giao thông trên trục đường 20 Quyết thắng – một trong những trọng điểm ác liệt trên tuyến Đường Hồ Chí Minh. Trong điều kiện mưa bom, bão đạn, đồng chí cùng lực lượng công binh, thanh niên xung phong ngày đêm bám đường, không quản hiểm nguy, dũng cảm san lấp hố bom, phá bom nổ chậm, kịp thời thông tuyến cho các đoàn xe chi viện tiền tuyến.

Nguyễn Thị Vân Liệu nổi bật là người giàu sáng kiến, mưu trí trong xử lý bom nổ chậm. Đồng chí đã đề xuất phương pháp sử dụng một lượng bộc phá thích hợp đặt cạnh quả bom để kích nổ có kiểm soát, bảo đảm an toàn và giải phóng mặt bằng nhanh chóng. Với những quả bom nằm sâu dưới nền đường, đồng chí thận trọng đào hố hình nón, luồn xuống gần vị trí bom, nhồi bộc phá và điểm hỏa bằng dây cháy chậm, khiến bom bị kích nổ hất lên mà không phá hỏng nền đường. Sáng kiến này có giá trị thực tiễn cao, góp phần bảo đảm mạch máu giao thông luôn thông suốt, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì và công nhận là Chiến sĩ thi đua toàn quân.

Tháng 5 năm 1967, đồng chí được điều về đơn vị C5D2, Binh trạm 14, sau đó chuyển sang làm công tác thống kê tại cơ quan Đoàn 559. Dù ở bất kỳ cương vị nào, Nguyễn Thị Vân Liệu luôn gương mẫu, tận tụy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, là người chị cả nhiệt tình, cởi mở, được cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị tin yêu, quý trọng.

Ngày 27 tháng 5 năm 1968, trong một trận máy bay Mỹ đánh bom vào đơn vị, đồng chí bị thương nặng và anh dũng hy sinh ngay tại chiến trường, khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh của Nguyễn Thị Vân Liệu là biểu tượng sáng ngời của tinh thần kiên cường, sáng tạo và trách nhiệm cao cả của nữ chiến sĩ Trường Sơn trên tuyến đường huyền thoại.

Ngày 10 tháng 4 năm 2001, đồng chí được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.