Nguyễn Thị Lộc

Thời Hoa Lửa

Mẹ Nguyễn Thị Lộc

Nguyễn Thị Lộc sinh năm 1892 tại vùng biên Móng Cái — nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc, nơi mỗi con người lớn lên giữa tiếng sóng biển, tiếng gió biên cương và nhịp sống giao hòa giữa sông, biển và cửa khẩu.

Tuổi thơ mẹ gắn với ruộng đồng ven biển, với những ngày theo cha mẹ ra đồng, ra bãi, sống đời lam lũ nhưng bình yên. Sau này, mẹ về sinh sống tại phường Lạc Hòa, thị xã Móng Cái — nơi biên giới Tổ quốc trải dài, nơi mỗi tấc đất đều mang dấu ấn của giữ gìn và hy sinh.

Cả đời mẹ gắn với nghề làm ruộng, tảo tần nuôi con trong những năm tháng đất nước nhiều biến động.

Rồi chiến tranh đến.

Những năm kháng chiến, Móng Cái không còn yên ả. Tiếng máy bay, tiếng bom đạn vọng về từ xa khiến cả vùng biên như luôn căng mình trong khói lửa. Những con đường ven biển, ven sông trở thành lối hành quân của bộ đội ra tiền tuyến.

Trong căn nhà nhỏ, mẹ Nguyễn Thị Lộc vẫn giữ nếp sống của người nông dân: sáng ra đồng, chiều lo bếp nước, tối thắp đèn dầu vá áo.

Nhưng trong lòng mẹ là nỗi lo lặng lẽ dành cho những đứa con đang trưởng thành giữa thời chiến.

Mẹ dạy con bằng những lời giản dị:

“Sống phải biết thương người, nhưng khi Tổ quốc cần thì không được chần chừ.”

Ngày người con trai đầu xin nhập ngũ, mẹ đứng rất lâu bên hiên nhà nhìn ra dòng sông biên giới.

Người con nói:

– Mẹ cho con đi.

Khoảnh khắc ấy, gió từ biển thổi vào làm mái tóc bạc của mẹ khẽ rung.

Mẹ nhìn con thật lâu.

Không giữ lại.

Không ngăn cản.

Chỉ lặng lẽ vào trong, lấy chiếc áo đã vá nhiều lần, vuốt phẳng từng nếp gấp rồi trao cho con.

Mẹ nói:

– Đi đi con. Đất nước cần thì phải đi cho trọn nghĩa.

Người con cúi đầu ôm mẹ.

Rồi bước đi.

Bóng dáng người lính trẻ khuất dần nơi con đường biên giới.

Rồi người con thứ hai cũng lên đường.

Rồi người con thứ ba tiếp bước.

Ngôi nhà nhỏ dần vắng tiếng cười. Chỉ còn tiếng gió biển thổi qua hàng phi lao và tiếng sóng biên cương ngày đêm vỗ nhịp.

Nhưng mẹ không dừng lại.

Ban ngày, mẹ vẫn ra đồng cấy lúa, trồng khoai, góp từng hạt thóc cho kháng chiến.
Ban đêm, mẹ nhóm bếp, nấu cơm, đan áo, chuẩn bị từng nắm cơm nắm cho bộ đội hành quân qua làng.

Có những đêm mưa gió, mẹ thức bên bếp lửa, lặng nghe tiếng sóng biên giới, chờ đoàn quân dừng chân nghỉ lại.

Mẹ nói:

“Ăn no rồi còn đi đánh giặc.”

Chiến tranh kéo dài, những mất mát dần tìm đến.

Mỗi tin dữ như một nhát cắt sâu vào lòng mẹ. Nhưng mẹ không gục ngã. Không ai thấy mẹ khóc lớn, chỉ thấy mẹ lặng lẽ thắp hương rồi sáng hôm sau lại ra đồng như thường.

Người làng thương mẹ, nhưng cũng nể phục mẹ. Bởi trong dáng người nhỏ bé nơi vùng biên ấy là một sức chịu đựng bền bỉ hiếm có.

Mẹ nói:

“Con mình đi vì đất nước. Mình còn sống thì phải giữ lấy biên cương này.”

Ngày hòa bình đến, Móng Cái lại rộn ràng nhịp sống mới. Những con đường biên giới tấp nập người qua lại, tiếng sóng biển vẫn vậy nhưng không còn tiếng đạn bom, chỉ còn hơi thở của cuộc sống hồi sinh.

Mẹ Nguyễn Thị Lộc đứng trước hiên nhà, nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay giữa trời biên cương.

Mẹ khẽ nói:

“Các con ơi… đất nước mình yên rồi.”

Gió biển như lời đáp lại, mang theo ký ức của những người con đã hóa vào đất nước.

Năm 1994, Nguyễn Thị Lộc được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Ngày nhận danh hiệu, mẹ đã rất già, nhưng ánh mắt vẫn sâu thẳm như chính vùng biên giới nơi mẹ đã sống cả đời.

Khi được hỏi điều quý giá nhất, mẹ nói:

“Quý nhất là hòa bình. Để con cháu không phải đi qua chiến tranh như chúng tôi.”

Cả hội trường lặng đi.

Chiều xuống trên Lạc Hòa.

Gió thổi qua biên giới, sóng biển vỗ nhịp đều.

Mẹ Nguyễn Thị Lộc ngồi lặng bên hiên nhà, nhìn cuộc sống đang tiếp diễn.

Trong ký ức của mẹ, những người con chưa từng rời xa. Họ hóa thành gió, thành sóng, thành màu xanh bất tận của quê hương.

Và “thời hoa lửa” của mẹ vẫn còn đó — không nằm trong quá khứ, mà sống mãi trong ký ức dân tộc.