NGUYỄN THỊ LỢI – NGƯỜI NỮ ANH HÙNG HÒA MÌNH VÀO SÓNG BIỂN SẦM SƠN

Giữa biển trời Sầm Sơn hôm nay, bên tiếng sóng ngày đêm vỗ bờ là hình ảnh tượng đài một người phụ nữ với dáng đứng mềm mại mà kiên cường. Đó là liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Lợi – người con của Châu Đốc, miền Nam xa xôi, nhưng đã gửi lại tuổi xuân và cuộc đời mình trên mảnh đất xứ Thanh.

Giữa biển trời Sầm Sơn hôm nay, bên tiếng sóng ngày đêm vỗ bờ là hình ảnh tượng đài một người phụ nữ với dáng đứng mềm mại mà kiên cường. Đó là liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Lợi – người con của Châu Đốc, miền Nam xa xôi, nhưng đã gửi lại tuổi xuân và cuộc đời mình trên mảnh đất xứ Thanh. Câu chuyện về chị là một trong những trang đặc biệt của lịch sử điệp báo Việt Nam trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Nguyễn Thị Lợi sinh năm 1911 tại Châu Đốc, nay thuộc tỉnh An Giang. Chị được biết đến là một người phụ nữ xinh đẹp, thông minh, nhanh nhẹn và giàu nghị lực. Sau khi lập gia đình với một người đàn ông quê miền Bắc, chị theo chồng ra Bắc sinh sống. Nhưng chiến tranh đã cướp đi những người thân yêu của chị, để lại một nỗi đau sâu sắc. Thay vì trở về quê hương, người phụ nữ phương Nam ấy quyết định ở lại Thanh Hóa và tham gia hoạt động cách mạng.

Năm 1949, chị được tuyển vào làm nhân viên phục vụ tại Ty Công an Thanh Hóa. Trong thời gian công tác, chị có dịp tiếp xúc với đồng chí Hoàng Đạo, Tổ trưởng Tổ điệp báo A13. Qua quá trình thử thách, tổ chức nhận thấy ở người phụ nữ này sự thông minh, bản lĩnh, lòng trung thành và khả năng hoàn thành những nhiệm vụ đặc biệt. Nguyễn Thị Lợi được tuyển vào Tổ điệp báo A13 với mật danh A16.

Tổ điệp báo A13 khi ấy gồm những chiến sĩ hoạt động trong lòng địch, có nhiệm vụ thu thập tin tức, gây dựng cơ sở và thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt phục vụ cuộc kháng chiến. Trong một cuộc chiến mà thông tin có thể quyết định sự sống còn của cả một chiến dịch, những người làm công tác điệp báo phải đối mặt với hiểm nguy từng ngày. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Năm 1950, thực dân Pháp có âm mưu đánh chiếm vùng tự do Khu 4, đồng thời tìm cách vận chuyển vũ khí, phương tiện chiến tranh bằng đường biển để phục vụ các hoạt động quân sự. Tổ điệp báo A13 được giao một nhiệm vụ đặc biệt: tìm cách đưa thuốc nổ lên một chiến hạm Pháp và đánh chìm nó trên vùng biển Sầm Sơn.

Kế hoạch được xây dựng hết sức táo bạo. Các chiến sĩ điệp báo tìm cách khiến đối phương tin rằng một nhân vật quan trọng trong chính quyền Bảo Đại sẽ đưa “phu nhân” ra Hà Nội chữa bệnh. Để thực hiện kế hoạch, cần một người phụ nữ vừa có ngoại hình phù hợp, vừa phải thông minh, gan dạ và sẵn sàng đối mặt với cái chết.

Nguyễn Thị Lợi được lựa chọn.

Đó là một nhiệm vụ mà ngay từ đầu, người thực hiện có thể đã biết mình đang bước lên một con đường không có lối trở về. Nhưng chị vẫn nhận nhiệm vụ.

Sáng ngày 27/9/1950, chiến hạm Pháp neo ngoài khơi biển Sầm Sơn. Nguyễn Thị Lợi được đưa ra tàu bằng thuyền. Chiếc va li chứa thuốc nổ được đưa lên tàu cùng chị. Sau khi hoàn thành việc bố trí theo kế hoạch, các chiến sĩ điệp báo và những người chèo thuyền rời khỏi khu vực.

Khoảng 30 phút sau, giữa biển Sầm Sơn, tiếng nổ lớn vang lên.

Thông báo hạm A-mi-ô-đanh-vin của quân Pháp bị đánh chìm. Hàng trăm tấn vũ khí, quân trang, quân dụng cùng nhiều binh lính và sĩ quan Pháp bị nhấn chìm xuống biển. Còn Nguyễn Thị Lợi – người phụ nữ đã nhận nhiệm vụ đặc biệt ấy – đã anh dũng hy sinh.

Chị ra đi khi mới 39 tuổi.

Chiến công đánh chìm chiến hạm Pháp không chỉ gây tổn thất lớn về quân sự cho đối phương mà còn góp phần làm thất bại ý đồ đánh chiếm vùng tự do Khu 4 của thực dân Pháp. Đằng sau chiến công ấy là sự hy sinh thầm lặng của một người phụ nữ mà tên tuổi sau này trở thành biểu tượng cho lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần sẵn sàng hiến dâng cho Tổ quốc.

Nguyễn Thị Lợi không cầm súng chiến đấu giữa chiến trường theo cách thông thường. Vũ khí của chị là lòng can đảm, sự bình tĩnh, trí thông minh và khả năng chấp nhận hy sinh. Trong khoảnh khắc bước lên con tàu của đối phương, chị hiểu rằng mình có thể không bao giờ trở lại đất liền. Nhưng nhiệm vụ của Tổ quốc cần có người thực hiện, và chị đã bước đi.

Sự hy sinh ấy đã khiến tên tuổi Nguyễn Thị Lợi được ghi vào lịch sử. Nhà nước truy tặng chị Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, bên bờ biển Sầm Sơn, tượng đài Nguyễn Thị Lợi vẫn hướng ra biển. Người phụ nữ miền Nam năm nào đã hòa mình vào sóng nước xứ Thanh, nhưng câu chuyện về chị chưa bao giờ chìm vào quên lãng. Tên chị được đặt cho đường phố, trường học tại Sầm Sơn như một cách để các thế hệ hôm nay nhớ về một người phụ nữ đã chọn cách sống đẹp nhất trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa.

Có thể người ta sẽ không biết hết những suy nghĩ cuối cùng của chị trước khi bước lên con tàu năm ấy. Không ai biết chị đã nghĩ về quê hương Châu Đốc, về những người thân đã mất hay về cuộc đời mình như thế nào. Chỉ biết rằng, sáng hôm ấy, một người phụ nữ đã bước ra biển để thực hiện nhiệm vụ và mãi mãi không trở về.

Máu của chị đã hòa vào biển cả.

Và từ biển Sầm Sơn hôm nay, tiếng sóng vẫn như kể lại câu chuyện về người nữ điệp báo viên năm xưa – Nguyễn Thị Lợi, người đã lấy chính tuổi xuân và tính mạng của mình để góp phần bảo vệ quê hương, đất nước.

Có những con người không để lại phía sau một cuộc đời dài, nhưng lại để lại một dấu ấn dài hơn cả năm tháng. Nguyễn Thị Lợi là một người như thế. Chị đã sống trong một thời đại mà mỗi con đường đều có thể dẫn đến hiểm nguy, nhưng cũng chính trong thời đại ấy, lòng yêu nước đã khiến những con người bình dị trở thành những anh hùng.

Tên chị còn lại với biển.

Và câu chuyện về chị còn lại với lịch sử.