Nguyễn Thị Minh Khai (1910–1941) là một nữ nhà cách mạng tiền bối tiêu biểu, một trong những người lãnh đạo xuất sắc của Đảng Cộng sản Đông Dương và phong trào cách mạng Việt Nam giai đoạn 1930–1940.
Tiểu sử và Thân thế
Họ tên khai sinh: Nguyễn Thị Vịnh (sinh ngày 1 tháng 11 năm 1910).
Quê quán: Xã Nhân Chính, huyện Từ Liêm (nay là quận Thanh Xuân), Hà Nội; lớn lên tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Gia đình: Bà là chị cả của bà Nguyễn Thị Quang Thái (vợ đầu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp). Bà kết hôn với cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong. [1, 2, 3, 4]
Con đường Hoạt động Cách mạng
Giác ngộ sớm: Khi còn đi học ở Vinh, bà được đồng chí Trần Phú dìu dắt, tham gia các phong trào yêu nước, bãi khóa và gia nhập Tân Việt Cách mạng đảng. [1, 2]
Hoạt động quốc tế: Năm 1930, bà sang Hương Cảng (Trung Quốc) làm việc tại Văn phòng phương Đông của Quốc tế Cộng sản và trực tiếp nhận sự giáo dục, huấn luyện từ Chủ tịch Hồ Chí Minh. [1]
Đại biểu Quốc tế: Năm 1935, với bí danh Phan Lan, bà là đại biểu chính thức của Đảng Cộng sản Đông Dương tham dự Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản tại Mát-xcơ-va (Liên Xô), có bài phát biểu quan trọng thể hiện vai trò của phụ nữ phương Đông. [1]
Lãnh đạo phong trào trong nước: Về nước, bà giữ nhiều trọng trách lớn, từng là Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, tích cực chuẩn bị cho cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ. [1, 2]
Tấm gương Bất khuất và Hy sinh
Tháng 7 năm 1940, bà bị thực dân Pháp bắt tại Gia Định.
Dù chịu nhiều cực hình tra tấn dã man trong tù, bà vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của người cộng sản, không khai báo nửa lời.
Ngày 28 tháng 8 năm 1941, bà bị thực dân Pháp xử bắn tại ngã ba Giồng (Hóc Môn, Gia Định) khi mới 31 tuổi. [1, 2, 3, 4]
Cuộc đời của Nguyễn Thị Minh Khai là biểu tượng sáng ngời cho lòng yêu nước, ý chí sắt đá và sự hy sinh cao cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tên tuổi của bà được đặt cho nhiều con đường, ngôi trường và giải thưởng phụ nữ lớn trên khắp đất nước Việt Nam. [1]
