Nguyễn Thị Ngọc Xuyến - Người đưa 9 đồng đội trở về trong mưa bom
Sinh ra trên vùng đất Đồng Tháp, Nguyễn Thị Ngọc Xuyến – hay còn gọi là Kim Lệ, Tư Lệ – lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn, sớm nếm trải mất mát gia đình. Nhưng chính từ gian khó đó, một ý chí mạnh mẽ đã hình thành. Khi mới mười ba tuổi, chị đã tham gia làm giao liên cho cách mạng, âm thầm đi qua những con đường làng, mang theo thông tin, tài liệu – những nhiệm vụ nhỏ nhưng đầy hiểm nguy.
Ý chí hình thành từ hoàn cảnh khó khăn
Tuổi trẻ của chị không có những ngày tháng yên bình. Tháng 02 năm 1961, khi phong trào đấu tranh chính trị dâng cao, chị đã trực tiếp dẫn đầu quần chúng đứng lên chống lại sự đàn áp của địch. Bị bắt, bị tra tấn dã man, thậm chí bị xúc phạm đến tận cùng danh dự, nhưng chị không gục ngã. Khi được thả ra, điều đầu tiên chị làm không phải là tìm cách lánh xa nguy hiểm, mà là quay trở lại với tổ chức, tiếp tục con đường mình đã chọn. Đó không chỉ là lòng dũng cảm, mà là một sự kiên định đến tận cùng.
Bản lĩnh kiên cường trước tra tấn và tội ác chiến tranh
Ngày 5-3-1961, tỉnh Kiến Phong tổ chức một cuộc đấu tranh chính trị tại thị xã Cao Lãnh, có hơn 10.000 người tham gia. Ðịch ngăn chặn và nổ súng đàn áp làm chết và bị thương một số người. Lệ dẫn đầu một đoàn 350 người lọt được vô thị xã, cùng một số đoàn khác kéo đến dinh Tỉnh trưởng đấu tranh quyết liệt. Tên Tỉnh trưởng buộc phải cho người ra nhận yêu sách. Trên đường về Lệ bị địch bắt đánh đập, tra tấn rất dã man và giam 8 tháng tại khám đường Kiến Phong.
Những năm sau đó, Nguyễn Thị Ngọc Xuyến không chỉ hoạt động chính trị mà còn trực tiếp tham gia chiến đấu. Tháng 4 năm 1964, bà gài lựu đạn ở Bình Hàng Trung diệt 2 tên Mỹ, làm bị thương 6 tên, góp phần đánh bại cuộc càn quét của địch. Trận này Lệ được tặng danh hiệu ''Dũng sĩ diệt Mỹ'' và được kết nạp vào Ðảng.
Tình đồng đội – giá trị nhân văn sâu sắc
Tháng 11-1966, tiểu đoàn 502 tập kết tại xã Bình Hàng Trung, chuẩn bị đánh vào chi khu Kiến Văn, Lệ được cấp trên giao nhiệm vụ lãnh đạo một đội dân công hỏa tuyến. Ðịch phát hiện liền mở cuộc càn quét cấp tiểu đoàn, có xe M113 và máy bay yểm trợ. Lệ vận động hơn 50 quần chúng giả làm dân chạy loạn chận đầu quân địch và báo tin cho Tiểu đoàn 502. Nhờ đó, Tiểu đoàn 502 kịp thời rút về hậu cứ để bảo vệ kế hoạch lớn, chỉ để lại một tiểu đội 9 đồng chí đánh chận địch.
Tiểu đội của ta đánh trả địch rất mãnh liệt, bắn cháy 2 xe M113, diệt một số tên. Nhưng lực lượng địch quá đông, cả 9 chiến sĩ đều hy sinh.
Mờ sáng hôm sau, Kim Lệ giả dân hợp pháp lén đến trận địa, rồi lấy một chiếc ghe của đồng bào tản cư bỏ lại, lần mò gỡ 10 quả lựu đạn địch gài dưới xác chiến sĩ ta (có 1 tử sĩ chúng gài 2 quả) mà không hề sợ sệt. Một mình, Lệ bồng, kéo cả 9 tử sĩ xuống ghe, vội vã bơi nhanh ra khỏi trận địa. Pháo địch bắn rồi máy bay tới quần đảo, ném bom, Lệ liền cập ghe vô mé, đem 9 tử sĩ lên bờ, kéo cỏ ngụy trang rồi nhận chìm ghe. Bom pháo kéo dài gần suốt ngày. Ðến 5 giờ chiều, địch ngớt bắn phá, Lệ lại đem các tử sĩ xuống ghe bơi tiếp. Tại đập kinh 5, trời tối, dân đã tản cư hết, một mình Lệ phải đưa từng tử sĩ lên bờ đập, ráng sức kéo ghe qua đập, rồi lại kéo bồng 9 tử sĩ xuống ghe bơi đi hơn chục cây số. Trời mưa, ghe vô nước hòa lẫn với máu, Lệ vừa bơi vừa tát nước. Mưa lạnh, bụng đói, người mệt lã nhưng chị bất chấp, đưa tử sĩ về đến hậu cứ của Tiểu đoàn 502 (kinh Nguyễn Văn Tiếp), thì kiệt sức, ngất xỉu.
Hành động ấy không chỉ là lòng dũng cảm, mà còn là tình đồng đội sâu sắc đến mức vượt qua cả nỗi sợ hãi bản năng.
Tinh thần chiến đấu bền bỉ
Tháng 3-1969, địch bình định đánh phá rất ác liệt vùng Kiến Văn, Kim Lệ gài được 6 bãi lựu đạn, 25 hầm chông, 20 rào xã chiến đấu, diệt 1 tên, làm bị thương 5 tên địch, trong đó có 1 tên Mỹ, bẻ gãy trận càn của địch vào xã Bình Hàng Trung.
Cống hiến liên tục trong cả thời bình
Khi đất nước hòa bình, chị lại trở về với công việc bình dị – làm công tác phụ nữ huyện đến năm 1991 thì nghỉ hưu. Ngày 28/4/2000, Nguyễn Thị Ngọc Xuyến được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tuyên dương danh hiệu Anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời chị không có sự tách biệt giữa “thời chiến” và “thời bình”, mà là một dòng chảy liên tục của trách nhiệm và tận tụy.
