Nguyễn Thị Rành
Nguyễn Thị Rành (1900–1979) là một nữ dân quân và cơ sở cách mạng tại vùng Củ Chi, được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà được biết đến rộng rãi qua sự kiên cường trong hoạt động kháng chiến và những hy sinh to lớn của gia đình trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Cuộc đời và hoạt động
Sinh tại xã Phước Hiệp, vùng Củ Chi (khi đó thuộc tỉnh Gia Định, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh), Nguyễn Thị Rành tham gia hỗ trợ cách mạng bằng cách đào hầm bí mật trong khu vườn nhà để nuôi giấu cán bộ, cứu chữa thương binh, cất giấu vũ khí và tiếp tế cho lực lượng du kích. Bà cũng trực tiếp tham gia dân quân địa phương, bám trụ tại Củ Chi trong những giai đoạn chiến sự ác liệt, nhiều lần bị bắt và tra tấn nhưng vẫn không tiết lộ thông tin.
Những hy sinh của gia đình
Gia đình Nguyễn Thị Rành trở thành biểu tượng của sự hy sinh trong chiến tranh. Theo các tài liệu lịch sử và tưởng niệm chính thức, 8 người con trai và 2 người cháu của bà đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến. Vì những cống hiến đó, bà thường được người dân gọi bằng những tên thân thuộc như "Má Tám Trầu", "Bà Má Củ Chi" hoặc "Bà Má Dũng Sĩ".
Vinh danh
Năm 1978, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau khi qua đời vào năm 1979, bà tiếp tục được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vào năm 1994. Tượng của bà được dựng trước Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, và tên bà được đặt cho một tuyến đường, một trạm y tế cùng nhiều công trình tại huyện Củ Chi nhằm ghi nhớ những đóng góp của bà.
Di sản
Tại quê hương Phước Hiệp, Củ Chi hiện có Nhà tưởng niệm Nguyễn Thị Rành, được xây dựng và mở rộng như một địa chỉ giáo dục truyền thống lịch sử, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động dâng hương và tưởng niệm. Hình ảnh của bà được xem là biểu tượng cho tinh thần bền bỉ của người dân vùng "đất thép" Củ Chi và sự đóng góp của hậu phương trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của Việt Nam.
