NGUYỄN THỊ SỬU - Người nữ thanh niên xung phong giữa “tọa độ lửa”

Mùa hè năm 1968, khi chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt, những tuyến giao thông chiến lược trở thành mục tiêu đánh phá nhằm ngăn chặn sự chi viện từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Giữa những ngày tháng ấy, Nguyễn Thị Sửu, một người con quê Phú Khê, cùng nhiều thanh niên trong quê đã tình nguyện gia nhập Đội Thanh niên xung phong.

Họ đến một ngã ba đường được xem là “tọa độ lửa”.

Và ở đó, những người thanh niên trẻ bắt đầu một công việc tưởng như giản dị nhưng vô cùng gian khổ:

Giữ đường thông, giữ mạch giao thông không bị đứt.

24 giờ bám đường

Ở “tọa độ lửa”, công việc không có khái niệm ngày hay đêm.

Các chiến sĩ Thanh niên xung phong phải túc trực 24/24 giờ.

Khi máy bay đánh phá, họ tìm nơi bảo đảm an toàn.

Khi tiếng bom vừa dứt, họ lại nhanh chóng trở ra mặt đường.

Hố bom xuất hiện ở đâu, lập tức phải san lấp ở đó.

Đoạn đường bị hư hỏng phải khắc phục.

Xe đến trọng điểm phải được hướng dẫn vượt qua.

Mỗi phút đường bị ách tắc đều có thể ảnh hưởng đến cả một tuyến vận tải.

Vì vậy, những người trẻ ấy hiểu rằng:

Giữ được con đường là giữ được mạch chi viện cho chiến trường.

Những cô gái giữa cung đường khói lửa

Nguyễn Thị Sửu và những nữ thanh niên xung phong khi ấy còn rất trẻ.

Họ cũng có gia đình.

Có quê hương.

Có những ước mơ bình dị của tuổi thanh xuân.

Nhưng chiến tranh đã đưa họ đến một nơi mà mỗi ngày đều phải đối mặt với gian khổ.

Công việc san lấp hố bom tưởng chừng chỉ là lao động nặng nhọc.

Nhưng trong chiến tranh, đó là công việc đòi hỏi sự nhanh nhạy, bền bỉ và lòng dũng cảm.

Một đoạn đường vừa được khắc phục có thể lại tiếp tục bị đánh phá.

Nhưng họ vẫn làm.

Bởi phía sau con đường ấy là những đoàn xe.

Phía sau những đoàn xe là hàng hóa, lương thực, thuốc men và những nguồn lực cần thiết cho chiến trường.

Và phía sau tất cả là nhiệm vụ chung của đất nước.

Những con người âm thầm giữ mạch đường

Lịch sử chiến tranh thường được nhắc đến bằng những chiến dịch lớn, những trận đánh lớn và những chiến thắng vang dội.

Nhưng để làm nên những chiến thắng ấy còn có biết bao công việc thầm lặng.

Có những người mở đường.

Có những người sửa đường.

Có những người lái xe.

Có những người vận chuyển.

Có những người đứng bên đường hướng dẫn từng đoàn xe vượt qua trọng điểm.

Họ ít khi xuất hiện trên những trang sách lớn.

Nhưng nếu không có họ, những tuyến đường chiến lược sẽ khó có thể duy trì.

Nguyễn Thị Sửu và những đồng đội của mình chính là những con người như thế.

Không đứng ở nơi hào nhoáng của chiến trường, nhưng họ đứng ở nơi chiến trường cần họ nhất.

Từ quê Phú Khê đến “tọa độ lửa”

Có lẽ trong những ngày rời quê hương, Nguyễn Thị Sửu và những thanh niên Phú Khê cũng không thể hình dung hết những thử thách phía trước.

Họ chỉ biết rằng đất nước đang cần.

Và họ còn trẻ.

Tuổi trẻ khi ấy không được tính bằng những cuộc vui hay những ước mơ riêng tư.

Tuổi trẻ được tính bằng những ngày đã sống hết mình cho nhiệm vụ.

Từ quê hương, họ đến với Đội Thanh niên xung phong.

Từ những con đường làng quen thuộc, họ bước vào những tuyến đường chiến lược.

Từ cuộc sống bình dị, họ trở thành những người trực tiếp góp sức bảo đảm giao thông giữa chiến tranh.

Đó là một bước chuyển lớn của cuộc đời.

Khi tiếng bom vừa dứt

Hình ảnh đẹp nhất của người thanh niên xung phong có lẽ nằm ở khoảnh khắc ấy:

Khi tiếng bom vừa dứt, họ lại trở ra đường.

Không phải vì họ không biết sợ.

Mà vì họ hiểu nhiệm vụ của mình.

Một hố bom được san lấp.

Một đoạn đường được khắc phục.

Một đoàn xe tiếp tục đi qua.

Những công việc tưởng như rất nhỏ ấy nối tiếp nhau thành một dòng chảy lớn.

Và dòng chảy ấy góp phần bảo đảm sự liên tục của tuyến chi viện chiến lược.

Đó chính là ý nghĩa của những người đứng ở “tọa độ lửa”.

Người hướng dẫn xe giữa chiến trường

Không chỉ san lấp hố bom, Nguyễn Thị Sửu cùng đồng đội còn làm nhiệm vụ hướng dẫn xe qua trọng điểm.

Đó là công việc đòi hỏi sự bình tĩnh và trách nhiệm.

Trong điều kiện đường sá bị đánh phá, việc đưa xe qua những đoạn nguy hiểm cần sự phối hợp chặt chẽ.

Người thanh niên xung phong phải quan sát, chỉ dẫn và hỗ trợ đoàn xe vượt qua.

Một cử chỉ.

Một tín hiệu.

Một hướng dẫn đúng lúc.

Đôi khi có thể quyết định cả một đoàn xe có vượt qua được trọng điểm hay không.

Vì thế, họ không chỉ là những người làm đường.

Họ chính là những người giữ nhịp giao thông giữa chiến trường.

Tuổi xuân gửi lại trên mặt đường

Những năm tháng thanh xuân của Nguyễn Thị Sửu đã gắn với những cung đường như thế.

Không có những ngày tháng bình yên.

Không có những điều kiện đầy đủ.

Chỉ có nhiệm vụ và đồng đội.

Nhưng chính trong gian khổ ấy, những người trẻ đã tìm thấy một thứ tình cảm rất đẹp:

tình đồng đội.

Cùng làm việc.

Cùng chịu gian khổ.

Cùng động viên nhau.

Cùng giữ vững vị trí.

Mỗi người một công việc, nhưng cùng chung một niềm tin.

Và chính niềm tin ấy giúp họ đứng vững giữa những ngày chiến tranh ác liệt.

Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng những ngày như thế

Chiến tranh đã đi qua.

Những “tọa độ lửa” năm nào giờ có thể đã trở thành những con đường bình thường.

Xe cộ đi lại mỗi ngày.

Những vùng quê hồi sinh.

Nhưng nếu không biết lịch sử, chúng ta rất dễ quên rằng có một thời những con đường ấy được giữ bằng mồ hôi, sức lực và tuổi trẻ của những người thanh niên xung phong.

Nguyễn Thị Sửu là một trong những người đã góp phần làm nên câu chuyện ấy.

Bà không cần một chiến công quá lớn lao để được nhớ đến.

Bởi chính sự bền bỉ mỗi ngày cũng đã là một đóng góp đáng trân trọng.

San một hố bom.
Giữ một đoạn đường.
Hướng dẫn một đoàn xe.

Những việc nhỏ bé ấy, khi được thực hiện hàng nghìn lần bởi hàng vạn con người, đã tạo nên một sức mạnh lớn lao.

Thời hoa lửa của những người mở đường

Những người như Nguyễn Thị Sửu đã cho chúng ta hiểu thêm một điều:

Anh hùng không phải lúc nào cũng đứng giữa ánh hào quang.

Có khi người anh hùng đứng bên một đoạn đường đầy hố bom.

Có khi họ cầm dụng cụ lao động thay vì cầm súng.

Có khi họ chỉ làm một công việc rất bình thường nhưng không bỏ vị trí trong những thời khắc khó khăn.

Và chính sự bình thường ấy, được thực hiện bằng lòng dũng cảm phi thường, đã tạo nên vẻ đẹp của thế hệ Thanh niên xung phong.

Lời nhắn gửi cho thế hệ hôm nay

Hôm nay, chúng ta được sống trong những ngày hòa bình.

Những con đường rộng mở.

Những chuyến xe đi qua mà không phải lo tiếng bom đạn.

Những bạn trẻ được đến trường, được học tập và theo đuổi ước mơ.

Đó là một cuộc sống mà thế hệ Nguyễn Thị Sửu từng mong muốn.

Vì vậy, cách tốt nhất để tri ân những người đi trước không chỉ là nhớ về họ.

Mà còn là sống có trách nhiệm với hiện tại.

Biết quý trọng hòa bình.

Biết yêu quê hương.

Biết học tập.

Biết sẻ chia.

Và biết góp phần làm cho đất nước ngày càng tốt đẹp hơn.

Những dấu chân còn lại

Mùa hè năm 1968, Nguyễn Thị Sửu cùng những thanh niên quê Phú Khê đã đến một “tọa độ lửa”.

Họ túc trực ngày đêm.

San lấp hố bom.

Hướng dẫn xe qua trọng điểm.

Giữ cho tuyến đường không bị đứt.

Những việc làm ấy có thể không được kể hết trong những trang sử lớn.

Nhưng chúng đã góp phần tạo nên lịch sử.

Bởi lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người đứng trên bục chỉ huy.

Lịch sử còn được làm nên bởi những người âm thầm đứng bên đường.

Những người đã dùng tuổi trẻ của mình để giữ từng mét đường, từng chuyến xe, từng nhịp nối giữa hậu phương và tiền tuyến.

Và hôm nay, khi những con đường đã trở nên bình yên, chúng ta càng hiểu rằng:

Mỗi bước chân trên đường hòa bình đều đi qua dấu chân của những người đã từng đứng giữa “tọa độ lửa”.

Trong những dấu chân ấy có dấu chân của Nguyễn Thị Sửu và những người nữ Thanh niên xung phong – những người đã gửi lại một phần tuổi xuân của mình cho đất nước trong những năm tháng thời hoa lửa.