Nguyễn Thị Thiên – Cuốn nhật ký giữa chiến tranh

Nguyễn Thị Thiên – Cuốn nhật ký giữa chiến tranh

Có những câu chuyện thời chiến được kể bằng tiếng súng.

Nhưng cũng có những câu chuyện được giữ lại bằng nét chữ.

Ở Mỹ Phước Tây, Cai Lậy, một cuốn nhật ký từng khiến nhiều người mất nhiều năm tìm kiếm người viết.

Tên người phụ nữ ấy là Nguyễn Thị Thiên.

Năm 1962, Thiên tham gia kháng chiến. Người trực tiếp đưa cô đi tham gia là ông Mai Văn Nghiêm, một cựu chiến binh ở xã Mỹ Phước Tây. Nhiều năm sau chiến tranh, khi nhìn bức ảnh kèm theo cuốn nhật ký, ông Nghiêm nhận ra ngay người con gái năm xưa.

Hãy hình dung một cô gái trẻ ở Cai Lậy trong năm 1962.

Quê nhà vẫn còn những vườn cây.

Những con kinh vẫn đầy nước.

Những chuyến xuồng vẫn qua lại.

Nhưng bên dưới vẻ bình thường ấy là một cuộc chiến đang ngày càng dữ dội.

Thiên rời nhà.

Có thể trước khi đi, cô đã nhìn thật lâu căn bếp quen thuộc.

Một chiếc nồi.

Một chiếc giường.

Một góc sân.

Những thứ tưởng như chẳng có gì đặc biệt, nhưng một khi bước vào chiến tranh, người ta mới hiểu giá trị của một mái nhà.

Cô mang theo những điều ấy trong trí nhớ.

Và viết.

Nhật ký chiến tranh không phải lúc nào cũng là những lời lớn lao.

Có khi chỉ là chuyện một bữa cơm.

Một người đồng đội bị thương.

Một đêm ngủ trong hầm.

Một lần nghe máy bay.

Một buổi sáng nhìn thấy quê nhà sau một trận bom.

Những dòng chữ nhỏ bé ấy chính là tiếng nói của một thế hệ.

Điều đặc biệt là sau chiến tranh, danh tính của Nguyễn Thị Thiên từng gặp khó khăn trong việc xác minh. Có thông tin địa phương ghi tên gần giống là Lê Thị Nhiên, trong khi những người đi tìm cuốn nhật ký tiếp tục đối chiếu tư liệu và gặp những người từng tham gia kháng chiến ở Mỹ Phước Tây.

Đó là một cuộc tìm kiếm rất cảm động.

Bởi tìm một người đã mất không đơn giản là tìm một cái tên.

Đó là tìm lại một cuộc đời.

Tìm người con gái đã rời quê năm 1962.

Tìm người đồng đội từng ngồi cạnh cô.

Tìm con đường cô từng đi.

Tìm nơi cô từng viết những dòng chữ mà hơn nửa thế kỷ sau vẫn còn người đọc.

Chiến tranh có thể làm mất đi nhiều thứ.

Nhưng đôi khi, một cuốn sổ nhỏ có thể giữ lại một con người.

Nguyễn Thị Thiên có thể không biết rằng những dòng chữ mình viết trong những ngày gian khó sẽ trở thành một phần ký ức của quê hương.

Cô chỉ viết vì muốn ghi lại những gì mình đang sống.

Và đó chính là điều làm cho câu chuyện ấy trở nên đặc biệt.

Bởi lịch sử không chỉ nằm trong những trận đánh lớn.

Lịch sử còn nằm trong một cô gái trẻ ngồi dưới ánh đèn yếu ớt, mở cuốn sổ và viết về một ngày bình thường giữa chiến tranh.