NGUYỄN THỊ THỨ (15)

1. CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những sự kiện vĩ đại nhất của lịch sử dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Thắng lợi này được phản ánh rõ nét qua các văn kiện, hồi ký và hoạt động của những nhân chứng lịch sử trực tiếp lãnh đạo và chứng kiến cuộc cách mạng, tiêu biểu là Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Trong các văn kiện chỉ đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích sâu sắc tình hình thế giới và trong nước khi Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc. Sau khi phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh ngày 15/8/1945, bộ máy thống trị ở Đông Dương hoàn toàn tê liệt. Trước tình hình đó, Người khẳng định thời cơ giành độc lập của dân tộc Việt Nam đã đến và không thể bỏ lỡ. Dưới sự chỉ đạo của Người, Hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội họp tại Tân Trào đã quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước.

Theo hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi đó là Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, Trung ương đã hành động hết sức khẩn trương và kiên quyết sau khi nhận được tin Nhật đầu hàng. Ông cho biết, cuộc Tổng khởi nghĩa là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, chu đáo về lực lượng chính trị và tinh thần của quần chúng nhân dân. Dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, ngày 19/8/1945, nhân dân Hà Nội đã khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi, tạo bước ngoặt quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám trên phạm vi cả nước.

Tại Huế, theo các tài liệu lịch sử chính thống, ngày 23/8/1945, chính quyền cách mạng được thiết lập. Ngày 30/8/1945, vua Bảo Đại chính thức tuyên bố thoái vị, trao ấn và kiếm cho đại diện Chính phủ lâm thời, chấm dứt chế độ phong kiến tồn tại hàng nghìn năm ở Việt Nam. Tiếp đó, ngày 25/8/1945, nhân dân Sài Gòn – Gia Định giành chính quyền thắng lợi, hoàn thành việc giành chính quyền trong cả nước.

Đỉnh cao của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử. Trước đông đảo đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, long trọng tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Văn kiện lịch sử này đã khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam trước nhân dân trong nước và cộng đồng quốc tế.

Thông qua những nhân chứng lịch sử có thật cùng các văn kiện và hồi ký được lưu giữ đến ngày nay, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 hiện lên là thắng lợi tất yếu của sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời là kết quả của tinh thần yêu nước, ý chí độc lập và sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc Việt Nam.