Nguyễn Thị Thứ (6)

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc đầy gian khổ của Việt Nam, hình ảnh người mẹ luôn hiện lên như biểu tượng cao đẹp nhất của sự hy sinh thầm lặng, lòng bao dung và tinh thần yêu nước. Giữa muôn vàn những người mẹ anh hùng ấy, tên tuổi của Nguyễn Thị Thứ đã trở thành biểu tượng thiêng liêng, tiêu biểu cho phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến. Cuộc đời của mẹ không chỉ là câu chuyện về nỗi đau mất mát tột cùng, mà còn là bản anh hùng ca bất tử về lòng trung trinh với Tổ quốc.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010) tại xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ gắn bó cả cuộc đời với ruộng đồng, với mái nhà tranh đơn sơ. Cuộc sống vốn đã nhiều vất vả, nhưng chiến tranh đã đẩy gia đình mẹ vào những thử thách nghiệt ngã nhất.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, tuy không phải là người trực tiếp cầm súng ra chiến trường, nhưng Mẹ là người "giữ lửa" cho cả một tiền tuyến. mẹ đã tiễn chồng, chín người con trai, một con rể và hai cháu ngoại lên đường ra trận theo tiếng gọi của Tổ quốc, dù biết rằng ngày trở về có thể là mãi mãi không bao giờ. Tất cả đều đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Nỗi đau ấy không gì có thể bù đắp, bởi với một người mẹ, mất đi một người con đã là tận cùng của khổ đau; vậy mà mẹ Thứ phải chịu đựng sự mất mát của mười một người thân yêu ruột thịt.

Cứ mỗi lần một người con ra đi, trái tim Mẹ lại thêm một vết sẹo. Có những năm, nỗi đau ập đến liên tiếp Người con đầu hy sinh năm 1948, người con cuối cùng hy sinh ngay sát ngày đại thắng năm 1975. Cứ sau mỗi mùa, một người con ra đi. Những người dân làng kể lại rằng, những ngày đó, người ta thấy Mẹ gầy rộc hẳn đi, đôi mắt sâu hoắm vì thức trắng đêm. Nhưng khi những người con khác xin đi bộ đội, Mẹ vẫn gật đầu: "Đất nước còn giặc thì con cứ đi". Sự kiên cường của Mẹ đã trở thành niềm an ủi và động lực cho cả làng Thanh Quýt lúc bấy giờ.Mẹ vượt lên trên nỗi đau riêng, giữ vững một lòng tin tưởng vào cách mạng.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, nhà Mẹ Thứ là một "trạm giao liên" quan trọng. Dưới nền nhà và ngoài vườn có tới 5 hầm bí mật. Mỗi đêm, khi các chiến sĩ, cán bộ hoạt động dưới hầm, Mẹ thường ngồi trên tấm phản sát cửa sổ để khâu vá hoặc làm việc nhà. Nhưng thực chất, Mẹ đang làm nhiệm vụ cảnh giới. Mẹ quy ước với các chiến sĩ “Nếu Mẹ thắp đèn và ngồi đó, tức là an toàn, anh em có thể lên mặt đất nhận tiếp tế hoặc họp bàn”, “Nếu ngọn đèn tắt hoặc Mẹ có ám hiệu khác, tức là có quân địch đang càn quét, anh em phải tuyệt đối nằm im”. Có những lần địch đổ quân ngay trong sân, chúng sục sạo, dùng lưỡi lê đâm xuống đất để tìm hầm. Mẹ vẫn bình thản ngồi nhai trầu, ánh mắt sắc lẹm đối diện với họng súng của quân thù để đánh lạc hướng chúng, bảo vệ những người con cách mạng đang nín thở dưới lòng đất ngay dưới chân Mẹ. Suốt những năm tháng chiến tranh, Mẹ vừa là hậu phương, vừa là người canh gác, vừa là người mẹ hiền tiếp tế cho những người con không cùng dòng máu nhưng chung lý tưởng.

Danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” không chỉ là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những mất mát to lớn mà mẹ đã trải qua, mà còn là sự tôn vinh phẩm chất cao đẹp của người mẹ Việt Nam. Trong số hàng vạn bà mẹ được phong tặng danh hiệu cao quý ấy, mẹ Nguyễn Thị Thứ là người có nhiều người thân hy sinh nhất, trở thành biểu tượng tiêu biểu cho sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại.

Sự hy sinh của mẹ không mang màu sắc hào nhoáng, mà là sự hy sinh âm thầm, bền bỉ. Đó là những đêm dài mất ngủ khi nghe tin chiến sự; là những lần tiễn con đi mà không biết có ngày trở lại; là nỗi đau câm lặng khi từng tờ giấy báo tử được gửi về. Nhưng hơn tất cả, đó là tinh thần đặt lợi ích của dân tộc lên trên hạnh phúc riêng tư.

Không chỉ vậy nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ từng viết về những người mẹ Việt Nam: "Nỗi đau mất con được tính bằng độ dài của những cuộc chiến tranh". Đối với Mẹ Thứ, nỗi đau ấy không làm Mẹ gục ngã, nó hóa thành sức mạnh để Mẹ tiếp tục sống và cống hiến. Hình ảnh Mẹ Thứ ngồi bên mâm cơm với nhiều bộ bát đũa được xếp sẵn, như chờ đợi những đứa con trở về, đã trở thành một biểu tượng lay động lòng người. Mẹ không khóc thành tiếng, nỗi đau của Mẹ đã hóa đá, lặn sâu vào trong để nhường chỗ cho niềm tự hào về những người con đã quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

Trong thời bình, khi đất nước đã độc lập và phát triển, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Thứ vẫn còn nguyên giá trị giáo dục sâu sắc. Cuộc đời mẹ nhắc nhở thế hệ trẻ về trách nhiệm giữ gìn và xây dựng Tổ quốc. Sự hy sinh của mẹ và gia đình là lời nhắc rằng hòa bình không phải điều hiển nhiên, mà là thành quả của biết bao mất mát. Thế hệ hôm nay không còn phải cầm súng ra chiến trường, nhưng vẫn cần kế thừa tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và lòng biết ơn đối với quá khứ. Học tập, lao động, sống có trách nhiệm với cộng đồng chính là cách thiết thực nhất để tri ân những người mẹ anh hùng.