NGUYỄN THỊ THU

Tiếng bom đạn còn vang vọng trong đầu, tiếng thét đau đớn gọi “mẹ ơi” vẫn chập chờn trong giấc ngủ. Có 4 năm làm du kích nhưng có lẽ điều đọng lại lớn nhất với bà Nguyễn Thị Thu sau này chính là 81 ngày lịch sử chèo đog đưa bộ đội vượt dòng Thạch Hãn.

Những ngày cuối tháng 10, Quảng Trị bắt đầu vào mùa mưa, những trận mưa ào ạt khiến ruộng đồng chìm trong lũ, nước trên dòng sông Thạch Hãn dâng cao, đục ngầu chảy xiết. Những ngày mưa lớn như thế khiến nữ du kích Nguyễn Thị Thu 71 tuổi, xã Triệu phong, Quảng Trị, nhớ về những ngày mưa dữ dội của hơn 50 năm trước. Ngày đó, từ trên trời không chỉ đổ nước mà còn trút cả bom, đạn, dưới mặt đất thì máu, mồ hôi và nước mắt của các chiến sĩ hòa vào từng tấc đấ thành cổ.

Mùa hè đỏ lửa năm 1972 bà Thu tròn 17 tuổi, tham gia lực lượng du kích tại địa phương. Ở tuổi trăng tròn, bà gặp gỡ và nên duyên với ông Nguyễn Câu cũng 17 tuổi, con trai ông Nguyễn Con một ngư dân làm nghề cào hế trên sông Thạch Hãn. Cả hai chỉ mới làm lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp đám cưới thì trận chiến nổ ra. Ông câu sau đó vào miền Nam, bà Thu ở lại cùng bố chồng giúp bộ đội vượt sông Thạch Hãn.

“Lúc đó cả hai chúng tôi chưa tổ chức đám cưới, chỉ mới thăm hỏi nhưng cũng đã coi nhau như vợ chồng. Tôi tham gia lực lượng du kích địa phương, cùng bố chông ở lại để phục vụ cách mạng, may thay hồi đó có chiếc đò làm phương tiện để đưa các chiến sĩ qua sông, tiếp cận được thành cổ”, bà Thu nhớ lại.

Di chứng bom đạn khiến bà bây giờ nhớ nhớ quên quên. Thế những có ký ức không bao giờ rời khỏi trí óc, tiếng người bị thương gọi mẹ, tiếng rên la thất thanh và những chuyến đò đêm mà bà biết nhiều người đi nhưng ít ai trở về.

“Kể từ khi chiến dịch bắt đầu, con đò của tôi đưa hang ngàn chiến sĩ qua sông. Họ còn trẻ lắm, 18-20 tuổi. Đa phần là sinh vên các trường đại học ngoài Hà Nội mới gác bút cầm súng. Điều day dứt nhất là tôi đưa họ đi nhưng chẳng mấy ai trở lại”, bà Thu nghẹn ngào.

Để bảo vệ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ, họ được chia ra nhiều mũi, nhiều cánh quân để vượt sông Thạch Hãn, tiếp cận thành cổ và chiếc đò của bố con bà Thu chính là phương tiện sống còn. Thời điểm đó, khu vực gần Thành cổ Quảng Trị chỉ có duy nhất bà Thu cùng ông Con là người đưa đội vượt sông. Ngoài chèo đò, cả hai còn là người dẫn đường cho các chiến sĩ tiếp cận thành cổ. Bà kể chiếc đò chỉ có 1, mỗi ngày đưa 10 chuyến, mỗi chuyến chở khôn quá 10 chiến sĩ, sỗ còn lại bơi vượt sông.

Chiến tranh khốc liệt chẳng để bà kịp nhớ mặt, nhớ tên chiến sĩ ấy. Thế rồi mãi 46 năm sau, có một cụ ông tóc bạc phơ vượt hàng trăm cây số từ miền Bắc vào Quảng Trị, tìm gặp lại nữ du kích đưa đò năm xưa.

Năm 2018, sau khi xem truyền hình về người đưa đo trên sông Thạch Hãn, ký ức gợi lại trong trí nhớ ông Hùng về một người đàn ông già, thân hình gầy gò cùng một nữ du kích gương mặt tròn, bầu bĩnh lái đò đưa chến sĩ qua sông. Từ đó, ông Hùng quyết tâm tìm thông tin liên lạc để gặp lại.

Trong bảo tàng Thành cổ Quảng Trị, giữa vô số kỷ vật từ chiếc mũ rách nát, những khẩu súng hoen gỉ, những đồ vật đã in nên mình sự khốc liệt của chiến tranh và màu cũ kỹ của một bức tranh hiếm hoi của cụ ông nở nụ cười tươi đang lái đò, bên cạnh là một nữ du kích ôm súng, phía sau là gần 10 chiến sĩ cũng đang ở nở nụ cười tươi.

Theo ông Câu, sau khi kết thúc 81 ngày đêm lịch sử, bố của ông lại trở về sống những ngày tháng bình thường, tiếp tục chèo đò cào hến trên sông Thạch Hãn cho đến khi qua đời. Hòa bình lặp lại, đất nước thống nhất, ông Câu và bà Thu tổ chức lễ cưới rồi có với nhau 4 người con. Hai vợ chồng đều đã qua tuổi 70, họ sống hạnh phúc trong mái nhà nhỏ bên sông Thạch Hãn. Đến dịp đặc biệt, ông Câu lại ra thăm mộ người bố đã anh hưng, bà Thu lại ghé thành cổ thắp hương cho những chiến sĩ trẻ tuổi được bà đưa đò năm ấy. “Các cháu, các con cứ nghe đấy, thấy mà nhớ .Nhờ sự hy sinh của các anh nênmới có hòa bình ngày hôm nay”, bà Thu ngẹn ngào.