Nguyễn Thị Thứ Là Mẹ đã tiễn 9 con trai, 1 cháu ngoại và 1 con rể ra chiến trường nhưng không một ai trở về.

Mẹ Thứ sinh năm 1904 tại xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. sinh ra trong một gia đình nông dân thuần túy tại xứ Quảng, nơi nổi tiếng với truyền thống hiếu học và tinh thần yêu nước quật cường. Sinh thời, mẹ là một cô gái thôn quê làm nghề ươm tơ dệt lụa, lam lũ, tảo tần. Năm 18 tuổi, mẹ lập gia đình với ông Lê Tự Trị. Đôi vợ chồng nông dân ấy đã cùng nhau cày sâu cuốc bẫm, nuôi nấng 12 người con (11 con trai và 1 con gái) trong cảnh lận đận, đói nghèo của thời chiến. mẹ Thứ là người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Khi đất nước lâm nguy, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, mẹ lần lượt động viên các con ra trận. Cứ mỗi lần một người con ngã xuống, mẹ lại nuốt nước mắt vào trong, tiếp tục tiễn những người con khác lên đường.Nỗi đau chồng chất nỗi đau, tổng cộng gia đình mẹ đã dâng hiến cho độc lập dân tộc 12 liệt sĩ, bao gồm:

· 9 người con trai ruột anh dũng hy sinh.

· 1 người con rể và 2 người cháu ngoại ngã xuống trên chiến trường

Không chỉ tiễn con đi, ngôi nhà của mẹ ở thôn Thanh Quýt, tỉnh Quảng Nam còn là một pháo đài cách mạng vững chắc. Suốt 30 năm chiến tranh, bất chấp sự rình rập, đánh phá tàn khốc của kẻ thù, mẹ cùng người con gái cả đã âm thầm đào 5 căn hầm bí mật ngay trong vườn nhà.Mẹ Thứ đã che giấu, nuôi dưỡng hàng trăm cán bộ, bộ đội và du kích giải phóng. Lúc giặc đến, mẹ bình tĩnh giả vờ làm nông để đánh lạc hướng; lúc đêm xuống, mẹ lại nấu cơm, tiếp tế nhu yếu phẩm cứu trợ chiến sĩ. Bức ảnh lịch sử ghi lại cảnh mẹ Thứ lúc về già, tóc bạc trắng, ngồi thẫn thờ bên mâm cơm đặt sẵn 9 chiếc bát, 9 đôi đũa đã lấy đi nước mắt của biết bao thế hệ. Mẹ bày sẵn đũa bát vì trong thâm tâm của một người mẹ, các con chưa bao giờ mất đi, họ chỉ đang đi chiến đấu xa và sẽ có ngày trở về ăn cơm cùng mẹ.Mẹ Thứ qua đời năm 2010, hưởng thọ 106 tuổi. Để tri ân người mẹ vĩ đại, Nhà nước đã lấy nguyên mẫu hình ảnh của mẹ để xây dựng công trình Tượng Đài Mẹ Việt Nam Anh Hùng lớn nhất cả nước tại Quảng Nam. Khuôn mặt phúc hậu, hằn sâu những nếp nhăn thời gian và nỗi đau nén chịu của mẹ đã hóa thân vào đá núi, trường tồn cùng sông núi Việt Nam.