Nguyễn Thị Trừ – Nữ chiến sĩ biệt động kiên trung giữa lòng huyện lỵ Ninh Hòa

Anh hùng Nguyễn Thị Trừ sinh năm 1925, dân tộc Kinh, quê ở thị trấn Ninh Hòa, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Khi hy sinh, chị là chiến sĩ du kích thị trấn Ninh Hòa, một nữ chiến sĩ trẻ tuổi nhưng giàu lòng yêu nước, gan dạ và mưu trí trong hoạt động cách mạng giữa vùng địch kiểm soát.

Sau thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945, được tổ chức tuyên truyền, giáo dục và giác ngộ lý tưởng cách mạng, Nguyễn Thị Trừ đã sớm tự nguyện gia nhập Đoàn Thanh niên cứu quốc. Với tinh thần hăng hái và ý chí kiên cường, chị nhanh chóng trưởng thành trong phong trào đấu tranh tại địa phương. Ngày 30 tháng 10 năm 1946, chị được tuyển vào “xung phong đội” – lực lượng biệt động của huyện Ninh Hòa, chuyên thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt ngay trong vùng địch tạm chiếm. Nhiệm vụ chủ yếu của chị là xây dựng cơ sở cách mạng, nắm tình hình địch trong huyện lỵ, nơi chúng bố trí hệ thống kiểm soát chặt chẽ.

Đầu năm 1947, địch tăng cường càn quét, lập vành đai trắng nhằm cô lập căn cứ kháng chiến của tỉnh và huyện. Trước tình hình đó, đội biệt động được giao nhiệm vụ đánh địch ngay giữa trung tâm huyện lỵ để phân tán lực lượng, hỗ trợ phong trào đấu tranh ở các địa phương. Nguyễn Thị Trừ đã dũng cảm xung phong nhận nhiệm vụ diệt một tên thiếu úy Pháp khét tiếng tàn bạo. Sau nhiều lần trinh sát, nắm chắc quy luật hoạt động của đối tượng, chị quyết định chọn phương án đánh địch giữa ban ngày tại chợ huyện – nơi đông người qua lại nhưng cũng là vị trí buộc địch phải lộ diện.

Với sự bình tĩnh và khôn khéo, chị vượt qua nhiều vòng kiểm soát, tiếp cận mục tiêu và chờ thời cơ thuận lợi để bảo đảm an toàn cho nhân dân. Khi tên thiếu úy Pháp xuất hiện ở khoảng trống, chị lập tức ném lựu đạn tiêu diệt hắn cùng một số tên địch. Bị bất ngờ và tổn thất nặng, số địch còn lại truy đuổi gắt gao. Trong tình thế nguy hiểm, Nguyễn Thị Trừ vẫn kiên cường chiến đấu, ném tiếp quả lựu đạn thứ hai, tiêu diệt và làm bị thương thêm nhiều tên địch, gây chấn động tinh thần quân địch ngay giữa trung tâm huyện lỵ.

Sau trận đánh, địch huy động lực lượng vây bắt được chị. Chúng tra tấn dã man nhằm khai thác cơ sở cách mạng, nhưng trước mọi cực hình, Nguyễn Thị Trừ vẫn giữ trọn khí tiết, hiên ngang, không khuất phục, không tiết lộ bí mật tổ chức. Không khuất phục được ý chí sắt đá của người nữ chiến sĩ biệt động, kẻ thù đã bí mật thủ tiêu chị.

Sự hy sinh của Nguyễn Thị Trừ là biểu tượng sáng ngời của lòng trung kiên, dũng cảm và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp. Ngày 31 tháng 7 năm 1998, chị được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận xứng đáng công lao và tấm gương chiến đấu anh dũng của nữ chiến sĩ du kích Ninh Hòa.