Nguyễn Thị Út (Út Tịch) – "Còn cái lai quần cũng đánh

Đêm miền Tây chùng xuống trên dòng sông Măng Thít. Dưới mái nhà lá xak-măng xập xệ ở Tam Ngãi, chị Út Tịch ngồi vá lại chiếc quần đượm màu bùn đất bên đĩa đèn dầu tù mù. Tay luồn từng mũi kim, mắt chị đăm đăm nhìn ra khoảng không đen thẫm ngoài đồng. Mới chiều nay, giặc lại mò vô xóm, đốt mất cái chòi nuôi vịt của bà con, tiếng súng đùng đùng làm lũ trẻ giật mình khóc thét.

"Má ơi, sao giặc cứ tới quấy hoài vậy má?" – bé Trinh, con gái chị, ngước đôi mắt tròn xoe hỏi.

Chị Út ngừng tay kim, ôm con vào lòng, xoa nhẹ mái tóc khét nắng của nó. Cả đời chị từ năm 13 tuổi đã phải đi làm tợn, ở thuê cho nhà địa chủ, bị chửi mắng, đánh đập chẳng khác gì con mắng con chửi. Cái nghèo, cái khổ đè nặng lên vai, nhưng cái nhục mất nước còn xót xa hơn gấp ngàn lần. Khi ánh sáng cách mạng soi tới, chị mới hiểu muốn sống ngẩng cao đầu thì chỉ có một đường: cầm súng đứng lên.

"Vì nó muốn cướp đất, cướp cơm của mình đó con. Nhưng đất này là của mình, nhà này là của mình, không ai được đuổi mình đi hết." – giọng chị Út đanh lại, ấm áp mà rắn rỏi.

Sáng hôm sau, khi sương mù còn giăng kín các mương rạch, chị Út đã cùng đội nữ du kích Tam Ngãi phục kích bên gò đất. Tay cầm chắc khẩu súng trần, mắt chị sắc lẹm theo dõi từng cử động của tốp địch đang mò vào xóm. Dù bụng đang mang thai, người mệt xỉu vì những cơn nghén, nhưng hễ nghe tiếng súng giao tranh là lòng chị lại sôi lên như lửa đốt.

Mấy chị em trong đội từng ái ngại: "Chị Út ơi, bụng bự chình ình vầy rồi, nghỉ một trận đi chị!"Chị chỉ cười xoà, cái cười giòn tan át cả tiếng gió rít qua rặng dừa nước: "Thằng giặc nó đâu có chờ tui sinh xong mới tới cướp mương, cướp ruộng? Đánh cho nó biết tay, đánh tới cùng! Mình nghèo thiệt, thiếu thốn thiệt, nhưng quyết không chịu làm nô lệ. Còn cái lai quần cũng đánh!"
Lời nói ấy không chỉ là khẩu hiệu, mà là ngọn lửa bùng lên từ bao uất hận dồn nén. Nhờ tinh thần gan dạ ấy, đội nữ du kích của chị đã làm giặc bao lần khiếp vía, giữ vững từng con rạch, góc vườn cho quê hương Cầu Keù.

Hôm nay, giữa thời bình phẳng lặng, câu chuyện về người mẹ miền Tây tay ôm con, tay cầm súng vẫn ngời sáng như một biểu tượng của thời hoa lửa. Đó là bản chất kiên cường của người phụ nữ Việt Nam: dịu dàng với con trẻ, nhưng sắt đá và không bao giờ lùi bước trước kẻ thù.