Nguyễn Thị Út (Út Tịch): “Còn cái lai quần cũng đánh”

Có một người phụ nữ Nam Bộ đã bước ra khỏi căn nhà nhỏ, cầm súng chiến đấu và trở thành hình tượng về người phụ nữ kiên cường giữa những năm tháng chiến tranh.

Đó là Nguyễn Thị Út, thường được gọi thân mật là Út Tịch, sinh năm 1931 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh.

Tuổi thơ của Út Tịch gắn với cuộc sống cơ cực của một gia đình nông dân Nam Bộ. Khi còn nhỏ, bà đã phải làm thuê, làm mướn để kiếm sống.

Cách mạng đến với bà từ rất sớm.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, rồi cuộc đấu tranh chống Mỹ sau này, Út Tịch tham gia hoạt động cách mạng và trở thành một nữ du kích ở Nam Bộ.

Bà vừa chiến đấu, vừa chăm lo cho gia đình.

Điều đặc biệt ở Út Tịch là hình ảnh một người phụ nữ có nhiều con nhưng vẫn tham gia chiến đấu và hoạt động cách mạng trong điều kiện vô cùng gian khổ.

Bà từng nói câu nói nổi tiếng:

“Còn cái lai quần cũng đánh!”

Câu nói mộc mạc ấy thể hiện quyết tâm chiến đấu đến cùng của người phụ nữ Nam Bộ, đồng thời trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Cuộc đời và những chiến công của Út Tịch sau này được nhà văn Nguyễn Thi ghi lại trong tác phẩm Người mẹ cầm súng.

Từ một người phụ nữ nông dân bình dị, Út Tịch trở thành hình tượng văn học và biểu tượng của người phụ nữ Nam Bộ trong kháng chiến.

Bà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng điều khiến người ta nhớ về Út Tịch không chỉ là những trận đánh.

Đó còn là hình ảnh một người mẹ vừa nuôi con, vừa chiến đấu; một người phụ nữ bình dị nhưng mang trong mình ý chí mạnh mẽ trước hoàn cảnh.

Câu chuyện về Út Tịch cho thấy chiến tranh không chỉ được nhìn thấy qua những người lính trên chiến trường, mà còn qua những người phụ nữ vẫn phải vừa chăm lo gia đình, vừa đứng lên bảo vệ quê hương. Câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh!” không đơn thuần là một lời khẳng định quyết tâm, mà còn thể hiện sức mạnh của người phụ nữ Nam Bộ – những con người tưởng như rất đỗi bình thường nhưng đã trở nên phi thường khi đất nước đứng trước thử thách. Điều đáng trân trọng ở Út Tịch là dù mang trên vai trách nhiệm của một người mẹ, bà vẫn không coi hoàn cảnh gia đình là lý do để đứng ngoài cuộc. Ngày hôm nay, chúng ta có thể không còn phải cầm súng như thế hệ của bà, nhưng tinh thần chủ động, bản lĩnh và trách nhiệm với cộng đồng vẫn là những giá trị không bao giờ cũ. Và có lẽ, hình ảnh người mẹ cầm súng năm nào cũng nhắc chúng ta rằng phụ nữ không chỉ là những người đứng phía sau lịch sử – họ đã trực tiếp góp phần viết nên lịch sử bằng chính cuộc đời của mình.